SelamunAleyküm, bu konumuzda Microsoft tarafindan üretilen isletim sistemlerinden, Windows Server’i gelisimi ve sürümlerini anlatmaya çalisacagim.
Microsoft, Sunucu bilgisayarlarin daha iyi yönetilebilmesi için çikartmis oldugu isletim sistemlerin Windows NT 4.0 Server ilkidir. Daha sonra bu sürümler Windows Server 2000, Server 2003, Server 2008, Server 2012 olmustur. Baslica sürümlere ek Windows Home Server, Windows Storage Server, Windows Small Business Server, Microsoft Hyper-V Server ve Windows MultiPoint Server sürümleri çikmistir.
Microsoft tarafindan piyasaya sürülen Windows Server sürümüdür. 1996 yilinda küçük ölçekli isletmelerde kullanilmak üzere dizayn edilmistir. Isletim sistemi, Grafikseldir. Tek islemci tada simetrik çoklu-islemcili bilgisayarlarda performansi daha iyi alabilmek için gelistirilmistir.
Windows NT 4.0 Server Sürümleri
•- Windows NT 4.0 Server Enterprise
•- Windows NT 4.0 Terminal Server Edition
Windows NT 4.0 ile Gelen Yenilikler
Windows NT 4.0 server öncesi yayimlanan beta sürümü aslinda Windows NT 3.5 Server olarak geçmektedir. Windows NT’nin gelismesi ile Windows NT 4.0 Server sürümü yayimlanmistir. Yenilik olarak 3.5’e göre DirectX özelliginin gelmis olmasidir.
Windows Server 2000 aslinda iki temel katmandan olusmaktadir. Bu katmanlardan birincisi Kullanici ikincisi Kernel katmanidir. Kullanici katmaninda uygulamalar, Win32, POSIX ve OS/2 sorumludur. Kernel katmaninda daha çok donanim, giris çikislar, nesne yönetici, sanal bellek yöneticisi, güç kullanimi gibi alt katmanlari mevcuttur. Bu Kullanici ile Kernel arasinda ki iletisimi saglayan yapi, Hardware Abstraction Layer Hal “Donanim Soyutlama Katmani” dir. Bu yapi ayni zamanda çoklu islemci kullanimina olanak sagliyor.
Windows Server 2000 Sürümleri
•- Windows 2000 Professional
•- Windows 2000 Server
•- Windows 2000 Advanced Server
•- Windows 2000 Datacenter Server
Microsoft tarafindan ilk kez Türkçeye çevrilen sunucu isletim sistemi olmustur. Türkçeye çevrilmesi ile yeni TR sürümünde RRAS, IIS, PKI, DNS IPSec ve Akilli Kart destegini de saglamis oldu.
Windows Server 2000 ile Gelen Yenilikler
Windows Server 2000 ile gelen yenilikler, aslinda Windows NT 4.0’a göre karsilastirilarak yapilmistir.
Windows Server 2000 ile NTFS 3.0 uyumlulugu, araçlar eklendi (Denetim masasi, Bilgisayar Yönetimi), USB’nin tak çalistir teknolojisine yönelik gelismis destek saglamis oldu, Erise bilirlik hizmetleri gelistirildi (ekranda klavye, yapiskan tuslar ve sesle komut gibi), Encrypting File System adli güçlü bir sifreleme yazilimi entegre edildi. Windows Server 2000 aslinda Windows XP ye zemin hazirlamis oldu.
Windows Server 2000’nin Isletmelerde gerekli ihtiyaci karsilamamasi üzerine Microsoft tarafindan yeni sürüm olan Windows Server 2003 piyasaya sürüldü. Bu sürüm ile Microsoft’un ilk .NET adini tasiyan sürüm unvanina sahiptir. Windows Server 2003’ün NET Framework yapisina sahip olmasi ile birlikte XML Web hizmetlerinin olusmasina ve bu hizmetlerin gelecek uygulamalarin olusmasina olanak saglanmistir. Bu olanak sayesinde uygulamalarin olusturulmasi, dagitimi ve sürekliligi daha kolay hale gelmistir.
Windows Server 2003 Sürümleri
•- Windows Server 2003 Web Edition
•- Windows Server Standart Edition
•- Windows Server Enterprise Edition
•- Windows Server Datacenter Edition
Her Windows Server 2003 sürümü, müsterinin belirli ticari ve IT gereksinimlerini karsilayacak biçimde özellestirilebilen islevlere sahiptir.
Windows Server 2003 ile Gelen Yenilikler
Windows Server 2003’ü yeniliklerini yazacak olursak bunu eski sürümü olan Windows Server 2000 ile karsilastirarak yazmaliyiz. Windows Server 2003’ün yenilikleri;NET Framework özelligini olmasi en büyük yeniliklerinden birisidir. Yukarida NET Framework ile gelen özellikleri belirtmistim, ek olarak yenilikleri yazacak olursak, güvenlik konusunda gelismistir, bu gelisme sonucunda Windows Server 2000 de Web ve ag uygulamalarinda güvenligi ayri yazilimlar ile saglanirken, Windows Server 2003’de bu bütün olarak saglanmistir.
Windows Server 2008 aslinda Windows Vista üzerinden gelistirilmis ve piyasaya sunulmustur. Vista ile ayni mimari ve islevselligi paylasmaktadir. Yazilimsal ve donanimsal ayni gereksinimleri karsilamaktadir Vista ile. Ek olarak ag platformu üzerinde IPv6 ve kablosuz ag’da hiz ve güvenligi daha da gelismistir. Windows Server 2008 bir yil aradan sonra ikinci sürümü olan Windows Server 2008 R2 sürümünü piyasaya sürdü
[FONT]Windows Server 2008 Sürümleri
•- Windows Server 2008 Standart
•- Windows Server 2008 Enterprise
•- Windows Server 2008 Datacenter
•- Windows Web Server 2008
•- Windows Storage Server 2008
•- Windows Small Business Server 2008
•- Windows Essential Business Server 2008
•- Windows Server 2008 Foundation
Windows Server 2008 ile Gelen Yenilikler
Windows 2003’ten sonra piyasaya sürülen Windows Server 2008 Microsoft’un tutulan en iyi Windows server sürümü olmustur. Yaklasil olarak 4-5 yil üzerinde çalisan Microsoft gelistiricileri, Windows Server 2008 ile birçok yeniligi de yaninda getirmis oldu.
Bu yenilikler, Görüntü tabanli kurulum, dagitim, kurtarma, gelismis tanilama, izleme, olay günlügü ve en önemlilerden birisi olan BitLocker ve ASLR, gelismis güvenlik duvari, .NET Framework’un 3.0 teknolojisi gelmistir. Ayrica Windows bu sürümler beraber Communication alaninda, Microsoft Message Queuing veWindows Workflow Foundation uygulamalarini gelistirerek sunucu üzerinde, çekirdek, bellek ve dosya sistemleri üzerinde gelistirip islemci ve bellekler üzerine modellemistir. Tak çalistir izin islerini de hot-plugging uygulamasi ile daha performansli hale getirmistir.
Windows server 2008’in ikinci sürümü olan Windows Server 2008 R2 2008’in 2007 yilinda yayinladiktan 2 yil sonra 2009 yilinda piyasaya sürdü. Windows Server 2008 gibi Vista üzerine insa edilmistir. Yapi olarak Windows Server 2008 ile aynidir, yeni gelen uygulama ve özelliklerden dolayi yeni sürüm olarak piyasaya sürülmüstür.
Windows Server 2008 R2 Sürümleri
•- Windows Server 2008 R2 Foundation
•- Windows Server 2008 R2 Standart
•- Windows Server 2008 R2 Web
•- Windows Server 2008 R2 Enterprise
•- Windows Server 2008 R2 Datacenter
Windows Server 2008 R2 ile Gelen Yenilikler
Yapi olarak Windows server 2008 ile ayni olan R2 sürümü, yeni uygulamalar ve özelliklerin gelmesi ile yeni sürüm olarak karsimiza çikmaktadir. Bu yeni uygulama ve özelliklerin en basta Sanallastirma özelliginin daha gelismis ve kullanilir olmasidir. Bulut sistemine geçilmesi ile bu sanallastirmaya daha çok önem verilemeye baslanilmistir. Rollerde bulunan Active Directory’e geri dönüsüm, IIS 7.5 ile birlikte FTP hizmeti, güvenlik için RSA sifreleme kullanilmaya baslanilmistir, DHCP üzerinde mac tabanli ip rezerve etme, .NET Framework bir alt kümesini içeren ASP.NET web siteleri ve Windows PowerShell 2.0 kullanilmaya baslanilmistir ek olarak active directory’e Kimlik Mekanizmasi Güvencesi ve Otomatik SPN Yönetimi bulunmaktadir.
Microsoft bu çikartmis oldugu yeni sürüm ile yeni bir ara yüz getirdi. Windows Server serisin 6. Sürümü olan Server 2012 Windows 8 üzerine insa edilmis, yapi ve mimari olarak aynidir. Server 2008 R2 üzerinde ki uygulama ve özellikleri daha çok grafiksel ortamda dökülmesi ile olusmustur. Ip adresi yönetim rolü, Görev yöneticisi ve yeni bir dosya sistemi özellikleri getirmistir. Windows 8.1’in yayimlanmasiyla Windows Server 2012 R2 sürümü de piyasaya sürülmüs oldu.
Windows Server 2012 Sürümleri
•- Windows Server 2012 Foundation
•- Windows Server 2012 Standart
•- Windows Server 2012 Datacenter
•- Windows Server 2012 Essentials
Windows Server 2012 ile Gelen Yenilikler
Windows Server 2012 bu zamana çikan server sürümlerinden en büyük farki görsel yönden degismis olmasidir. Sunucu çekirdegi ve GUI olmak üzere kurulum olanagi saglamaktadir. PowerShell de 2008 R2’e göre 10 kat daha fazla commandlet’lerine sahiptir. Görev yöneticisinde degisiklik yapilarak, Islemci, bellek, Ag karti ve sabit disk üzerinde grafiksel bilgi vermektedir. Windows’un çikartmis oldugu magaza uygulamasi bu sürümde mevcuttur. DNS ve DHCP rolleri yani sira Ip adresi yönetim rolünü de getirmistir. Ipv6 ve Ipv4 tamamen desteklemektedir. Active Directory rolü kurulumu iki parça halinde getirilmis ve çalistir komut satirina yazdigimiz active directory kurulum kodu kaldirilmistir. Yeni bir rol olarak gelen Hyper-V rolü de bu yeniliklerin arasindadir. Ek olarak, IIS 8 ve Dosya Sisteminde degisiklik olmustur.
Windows Server 2012 den sonra Microsoft Windows 8.1’i üretmesiyle birlikte pesi sira Windows Server 2012 R2’yi de piyasaya sürdü. Yapi ve mimari olarak Windows Server 2012 ile aynidir ek olarak yeni özellikler ve uygulamalar getirilmistir. Bu yeniliklerin en büyügü Hyper-V üzerinden gelen Bulut ve sanallastirma teknolojisidir. Windows Server sürümlerinin en son çikarttigi sürümdür.
Windows Server 2012 R2 Sürümleri
Windows Server 2012 sürümlerinde degisme olmamistir. Server 2012 ile ayni sürümleri kullanmaktadir. Tek fark sürümlere yeni ek özelliklerin gelmis olmasidir.
•- Windows Server 2012 R2 Foundation
•- Windows Server 2012 R2 Standart
•- Windows Server 2012 R2 Datacenter
•- Windows Server 2012 R2 Essentials
Windows Server 2012 R2 ile Gelen Yenilikler
Windows 8.1’in piyasaya çikmasi sonucu Server 2012’den sonra piyasaya sürülmüstür. Server 2012’e ek olarak gelen özellikler ve uygulamalar, Windows PowerShell DSC ile sifrelenmis olmasi, ofis 365 uygulamasinin entegre edilmis olmasidir, UEFI tabanli sanal makinalarin kurulmasina olanak saglamaktadir, IIS 8.5 sürümünü getirmistir, PowerShell üzerinden Windows Dagitim hizmetlerini yönetme imkâni saglamistir, System Center Virtual Machine Manager 2012 R2 adinda ip adresi yönetimi, DHCP üzerinden scope ve rezerveleri görüntülemek, fiziksel yâda sanal olarak müdahalede bulunmak üzere özellik getirmistir.
Baslica kullanilan Windows Server Sürümlerini inceledik, simdi ise baslica sürümlere ek olarak piyasaya sürülmüs server isletim sistemlerini inceleyelim.
Microsoft tarafindan 2007 yilinda küçük isletmelerde kullanilmak üzere piyasaya sürülmüstür. Agimizda birden fazla PC, dosya ve yazici paylasimi için kullanilmayi hedeflenmis, Isletmemizde kullandigimiz yazilimlarin yedeklenmesini ve uzaktan erisimini saglanmak için kullanilmistir. 2011 yillarinda Windows Home Serverin yeni sürümü olan Windows Home Server 2011 Piyasaya sürülmüstür.
Windows Home Server’a 10 bilgisayar ve 10 kullanici baglanabilecek sekilde gelistirilmistir. Merkezi yedekleme ve dosya paylasim sistemine sahiptir.
Windows Home Server sürümünden sonra piyasaya sürülen Windows Home Server 2012, ev ve küçük isletmelerde çoklu baglanti kurmak dosya, yazici paylasimi yapmak için gelistirilmistir. Windows Home Server ile çok farklik tasimamaktadir. Sadece yeni sürümle geldigi özellik Server 2008 ile ayni grafik ara yüze sahip olmasidir.
Windows Server 2003’ün bir parçasi haline gelmistir, Attached Storage Agi (NAS) özel sunucu isletim sistemidir. Depolama, dosya ve yazici paylasimi kullanmak üzere dizayn edilmistir. Strage Are Network (SAN) üzerinde optimize çalismaktadir.
Sistem üzerinde bulunan Server’lar verileri Storage Server üzerinde sakladiklari için, hata payi yüksektir. Dagitilmis dosya sistemi ile veriyi ag ortaminda sanal dosya sistemi ile toparlayarak paylasabilmektedir, Sanal disk servisi ile NAS cihazlarina izin verir, RAID ile birlikte disklerin yönetimi kolaylastirmaktadir.
Windows Small Business Server entegre sunucusudur. Küçük ve orta ölçekli isletmelerin 25 kullanici ve 50 cihaz destegine sahiptir. Windows Home Serverin aslinda gelismisidir. Uygulamalar için kolay kullanim imkâni saglamakla beraber uygulamalara uzaktan erisim imkâni da saglamaktadir. Uzak Web Çalisma Alani bu entegre içerisinde kurulum, gelisme, izleme gibi yönetim konsoluna sahiptir. Orta ölçekli isletmelerin ihtiyaçlarini giderilmesi dogrultusunda üretilen Windows Small Business Server 2010 yillarina kadar piyasada yerini aldi.
Windows Server 2012 sürümlerinden sonra daha çok ilgi çeken Hyper-V bulut teknolojisinin gelismesinde çok büyük etkisi vardir. Bulut hizmeti saglayan firmalar Sunuculari üzerine Microsoft Hyper-V Server sürümünü kurarak ana makinaya baglanti kurup daha rahat yönetilmesini saglamaktadirlar. Serverimiz üzerinde donanimlari sanallastirarak isletim sistemimiz üzerinde birden fazla isletim sistemi çalistirmamizi saglamaktadir. Aslinda bu sürüm server sürümleri ile çok alakasi yoktur fakat Microsoft gelistiricileri isletim sistemini sunuculara kurduklari için bu kategori altina almislardir. Microsoft Hyper-V Server’in önemli özelliklerinden birini söyleyecek olursak, server 2008 sürümü ile piyasaya sürülüp, Sunucumuz üzerinde ki donanimlari sanallastirarak birden fazla sunucu olusmasina imkân saglamasidir. Zamanla Server 2012 sürümün çikmasi ile Hyper-v kendini gelistirmis ve önemli bir bilim alani haline gelmistir.
Microsoft’un üretmis oldugu server sürümlerinden birisi olan MultiPoint Server, asil amaci terminal server olarak kullanilmasidir. Ana serverimiz üzerinden Uzak masaüstü baglantilari kendine alip, Ana serverimizin yükünü hafifletmek amaciyla gelistirilmistir. Agimizda veya Extranetimizde bulunan is istasyonlarina baglanti kurmamizi saglamaktadir. Windows MultiPoint Server’in 2010, 2011 ve 2012 olmak üzere 3 sürümü vardir. Bu sürümlerin ortak özellikleri, Kullanicilarin masaüstlerini izleme, baglanti log kayitlari tutma, erisim, kisitlama, uzaktan uygulama paylasimi saglama gibi özellikler mevcuttur.
Sistemler üzerinde kurulu olan Windows Server sürümlerinin birçogunu incelemis bulunmaktayiz. Microsoft Windows Server 2003 Destegini 14 Temmuzda sona erecektir ve bu 2003 departmaninda çalisan personelleri serverin yeni gelismesine kati saglayacaktir.
Windows Server 2003 Desteginin bitmesi ile ilgili kisa bir video hazirlayan Microsoft, vidolari 3 parça halinde birçok dile çevirerek hazirladi. Türkçe olarak izlemek isterseniz,
Bu konumuzda Microsoft tarafindan üretilen ve gelistirilen Sunucu bilgisayarlari kullanabilmemiz için ürettigi Sunucu isletim sistemlerini incelemis olduk. Bu sunucu isletim sistemleri günümüz teknolojisinde kullanimi oldukça yaygindir ve normal Windows lisanslarina göre biraz daha maliyetlidir. Sizin de bir isletmeniz mevcut ise bu isletim sistemlerinden hangisinin sizin ihtiyaçlarinizi karsilayacaksa o isletim sistemini kendi isletmenize entegre ederek yapmis oldugunuz islemlerinizi daha hizli ve kolaylik saglamis olursunuz.
