Cyber-Warrior.Org \ Doküman \ IT Teknolojileri > Temel Veritabanı Kavramları

SQL (Yapisal Sorgulama Dili)

SQL, yani Structered Query Language(Yapisal Sorgulama Dili) tüm iliskisel veritabanlarinda standart olarak kullanilan bir dildir. SQL dili veritabani ile kullanici arasindaki iletisimi saglar. Bu dil araciligiyla hazirladigimiz sorgulari kullanarak veriler üzerinde bütün islemlerimizi gerçeklestirebiliriz.

T-SQL (Transact SQL)

T-SQL, Transact SQL adi verilen bir SQL dilidir. SQL dilinin Microsoft SQL Server (MSSQL) üzerinde kullanilan sürümüdür. Daha iyi performans saglamasi için SQL dili üzerine eklentiler ve fonksiyonlar eklenerek olusturulmustur. Bu dil sayesinde kullanici, veritabani ile birebir ugrasmaksizin, sadece sorgular yazarak veritabani üzerinde islemler yapabilir , veritabanindan gelen sonuçlari program veya bir web sayfasi üzerinde görüntüleyebilir.

T-SQL Ifade Tipleri

T-SQL içerisinde 3 farkli ifade tipi bulunmaktadir.

-Veri Tanimlama Dili (Data Definition Language)
-Veri Kontrol Dili (Data Control Language)
-Veri Isleme Dili (Data Manipulation Language)

Veri Tanimlama Dili

Veritabaninda nesneler olusturmak için gerekli olan ifadeleri saglamaktadir. Bu ifadeler, veritabani veya tablo gibi yeni bir nesnenin olusturulmasi, var olan nesne üzerinde degisiklikler yapilmasi veya nesnenin yok edilmesi için kullanilir. Üzerinde islem yapilan nesnenin ne gibi özellikleri ve alanlari olacagi bu ifadeler içerisinde belirlenir.

T-SQL dilinde 3 adet veri tanimlama ifadesi bulunmaktadir. Bunlar:

- CREATE
- ALTER
- DROP

Ifadeleridir. CREATE nesne olusturmak, ALTER var olan bir nesne üzerinde degisiklikler yapmak, DROP ise varolan bir nesneyi kaldirmak için kullanilmaktadir.

CREATE

Veritabani üzerinde nesne olusturmak ya da tanimlamak için kullanilan komuttur. Olusturulacak nesnenin özelliklerine göre farkli parametreler alabilmektedir. Genel kullanimi su sekilde olmaktadir:

CREATE NESNETIPI Nesne Adi (Nesneye ait gerekli tanimlamalar)

Asagida CREATE ifadesi için bir örnek bulunmakta.

CREATE DATABASE CW
ON
(
NAME = Cw,
FILENAME = ‘C:\\\\\\cw.mdf’,
SIZE = 4mb,
MAXSIZE = 10mb,
FILEGROWTH = 1mb
)

Yukaridaki örnekte Cw adinda yeni bir veritabani olusturuyoruz. ON ( ) kisminda olusturulan veritabanin özellikleri belirleniyor. NAME degeri ile olusan birincil veritabani adini, FILENAME degeri ile veritabani dosyasinin nereye ve ne isimle yazilacagini, SIZE degeri ile dosyanin baslangiçta diskte ne kadar yer kaplayacagi, MAXSIZE ile dosyanin diskte en fazla ne boyuta kadar büyüyebilecegi, FILEGROWTH ile de dosyanin ne kadarlik boyutlarla büyüyecegi belirlemektedir.

!! Sadece CREATE DATABASE Cw ifadesini kullanarak da Cw isimli bir veritabani olusturabiliriz. Bu durumda olusturacagimiz veritabani sistem tarafindan atanmis olan varsayilan ayarlamaya göre olusturulacaktir. !!

ALTER

Varolan bir nesne üzerinde degisiklikler yapmak için kullanilir. CREATE komutunda oldugu gibi degistirecegi nesneye göre farkli parametreler alabilmektedir. Kullanimi su sekildedir:

ALTER NESNETIPI Nesne Adi Yapilacak Degisiklik

Asagida ALTER ifadesi için bir örnek bulunmakta.

ALTER TABLE Uyeler
ALTER COLUMN kAdi NVARCHAR(30) NOT NULL

Bu örnekte Uyeler adli tablonun kAdi adli sütununa girilen verinin NVARCHAR(30) degerinde ve bos olmamasi için gerekli degisiklik yapilmistir.

DROP

Veritabanindaki herhangi bir nesneyi silmek için kullanilir. Silinen nesne ile ilgili olarak içerisinde tuttugu tüm bilgiler de silinmektedir. Örnegin bir tablo silindiginde içerisindeki tüm bilgiler de veritabanindan silinecektir. Kullaniminda dikkat edilmesi gereken bir sorgu ifadesidir. Kullanimi asagidaki gibidir:

DROP NESNETIPI Nesne Adi

Asagidaki örnekde DROP ifadesi kullanilarak varolan tablolarin nasil silinecegi gösterilmistir. Öncelikle yeni veritabani olusturalim ve daha sonra bu veritabanini silelim.

CREATE DATABASE TestVeritabani
GO
DROP DATABASE TestVeritabani

Yukaridaki ifade ile TestVeritabani adinda bir veritabani olusturduk. GO komutu öncelikle CREATE DATABASE TestVeritabani sorgusunun çalismasini saglar.

!! GO ifadesi bir sorguyu çalistir anlaminda kullanilmaktadir. Yukaridaki sorguda iki farkli sorgu cümlesi bulunmaktadir ve buradaki ikinci cümlenin çalisabilmesi için öncelikle TestVeritabani isimli bir veritabani olusturulmasi gereklidir. GO ifadesi önce ilk sorgunun çalismasini saglamaktadir. !!

DROP DATABASE ifadesi ile TestVeritabani isimli veritabani silinmektedir.

Veri Kontrol Dili (Data Control Language)

T-SQL’de veri kontrol ifadeleri veritabani üzerindeki kullanicilara ve rollere yetki vermek için kullanilmaktadir. T-SQL’de 3 adet veri kontrol komutu bulunmaktadir. Bu komutlari söyle siralayabiliriz:

GRANT

Kullaniciya veritabanina erisebilmesini veya T-SQL ifadeleri çalistirabilmesini saglayacak yetkileri verir.

DENY

Kullanicinin belirli bir alana erisimini engellemek veya belirli T-SQL ifadelerini çalistiramamasini saglamak amaciyla kullanilir.

REVOKE

Daha önceden GRANT veya DENY ile verilmis yetki veya engelleri kaldirmak için kullanilir.

!! Veri kontrol ifadelerini çalistirabilmek için veritabanina bagli olan kullanicinin sysadmin, dbcreator, db_owner veya db_securityadmin rollerinden birine sahip olmasi gerekmektedir. !!

Veri Isleme Dili (Data Manipulation Language)

Veri isleme ifadeleri, veritabani üzerinde depolanan veriler üzerinde yapilmasi gereken islemler için kullanilan ifadelerdir. Veri seçme/getirme, veri ekleme, veri güncelleme ve veri silme gibi islemlerin yapilmasini saglarlar. Toplam 4 adet veri isleme ifadesi bulunmaktadir.

- SELECT
- INSERT
- UPDATE
- DELETE

Isimlerinden de anlasilacagi gibi, SELECT tablolardan veri seçme/getirme islemini, INSERT tablolara veri ekleme islemini, UPDATE varolan veriler üzerinde degisiklik yapma , güncelleme islemini, DELETE ise varolan verilerin silinmesi islemini gerçeklestirmektedir.

SELECT

Bir tablo içerisindeki verilerin tamamini getirir veya belirli sartlara göre bir kismini filtreleyerek seçme islemlerini gerçeklestirir. Genel kullanimi asagidaki gibidir:

SELECT SeçilecekAlan1, SeçilecekAlan2 … FROM TabloAdi

Örnek Kullanim:

SELECT userID, userName FROM Cw

Bu örnekte Cw tablosundan userID ve userName bilgilerinin tamami elde edilebilir.

INSERT

Bir tablo içerisine yeni bir veri eklemek için kullanilir. Genel kullanimi asagidaki gibidir:

INSERT INTO TabloAdi (VeriEklenecekAlan1, VeriEklenecekAlan2, … )
VALUES (EklenecekDeger1, EklenecekDeger2, …)

Örnek olarak su sorguyu verebiliriz:

INSERT INTO Cw (userID, userName, password)
VALUES (10, ‘JackyHolmes’, 12345)

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, VALUES degerlerini girerken sayilarda herhangi bir isaretleme yapmiyoruz. Fakat herhangi yazi ifadesi girerken tek tirnak içerisine alinmalidir.(‘…’)

UPDATE

Bir tablo içerisinde bulunan verilerin degistirilmesi için kullanilir. Genel kullanimi asagidaki gibidir:

UPDATE TabloAdi Set GuncellenecekAlan1 = YeniVeri1,
GuncellenecekAlan2 = YeniVeri2 WHERE Kosul veya Kosullar

Örnek kullanim : Cw tablosunda userName degeri ‘JackyHolmes’ olan kullanicinin userID’sini 25 olarak güncelleyelim.

UPDATE Cw Set userID = 25
WHERE userName = ‘JackyHolmes’

!! Burada ki WHERE ifadesini ilerde daha detayli inceleyecegiz. !!

DELETE

Tablo içerisinde bulunan bir kaydi veya kayitlari silmek için kullanilir. Genel kullanim sekli asagidaki gibidir:

DELETE FROM TabloAdi WHERE Kosul veya Kosullar

Örnek kullanim: Cw tablosunda userID’si 25 olan kaydi silelim.

DELETE FROM Cw WHERE userID = 25

-JackyHolmes-