KAREKOD (QR CODE) NEDIR? NASIL OLUSTURULUR?
KAREKOD NEDIR?
Barkod teknolojisinde gelinen en son noktadir. Tek boyutlu barkodtan sonra iki boyutlu olarak üretilen bu barkod teknolojisine Quick Response Code; Türkçe karsiligi olarak da Kare Kod adi verilmistir. Quick Response “Hizli Yanit” anlamina gelmektedir. Aslina bakarsaniz, sadece QR harfleri baz alinarak asil anlamindan uzak olacak sekilde Türkçeye “Kare” olarak çevrilmesini biraz yadirgadim, herneyse konuya dönelim.
QR kod, Iki yönde de veri saklama kapasitesiyle tek boyutlu barkodtan çok daha fazla veri saklar.
Genisleyen pazara ragmen barkod veri saklama kapasitesinin sinirli olmasi farkli alternatif arastirmalarini beraberinde getirmistir. Barkod alanlarinin büyütülmesi de yetersizdi. QR kod, yapisinda bir çok karakter ve kodlama barindirdigi için barkoda alternatif olarak gelismistir ve böylece çok daha fazla bilginin depolanmasina olanak saglanmistir.
1994 yilinda bir japon firmasi tarafindan ilk üretildiginde otomobillerde kullanilmak için tasarlanmistir ancak pratik ve kolay kullanimi, farkli desenler ile basitçe olusturulabilme ve okunabilme özellikleri sayesinde kullanim alani giderek artmis ve özellikle 2010 yilindan sonra milyonlarca cep telefonu kullanicisinin tercihi olmustur. Cep telefonlarinda Android devri ile ortaya çikan yüzlerce uygulama, kullanicilari farkli arayislara itti ve QR kod okuyucu uygulamalar da bu pazardaki yerini fazlasiyla aldi.
Çalisma Mantigi
Quick Response Code yani Karekod, içerisinde kodlanmis bulunan web sitesi adresini kod yapisi itibariyle hizli bir sekilde açar ve web sitesine erisimi saglar. Bunun için cep telefonunuzun internet erisiminin olmasi gerekmektedir. Aksi halde sadece web sitesi ismini görüntüleyebilirsiniz. KareKod, sanal alemimizi daha eglenceli hale getiriyor.
QR kod suan yüzlerce uygulamalarda, iletisim adreslerinde(kartvizitler), medya araçlarinda(gazete,dergi), satilik ürünlerde ve birçok alanda kullanilmaktadir.
QR KOD NASIL OLUSUR
QR kod, normal bir barkodun onda biri kadar küçük boyutlu tasarlanabilir.
QR kod, Japon Kanji dili de dahil bir çok dilde de kodlanabildigi için kodlamasi yapilirken bir çok karakter mevcuttur, bu da kodlamanin daha genis yapilmasini sagliyor.
QR kod, okuyucu tarafindan her yönden okunabilir(360 derece).
QR kod, hata düzeltme özelligine sahiptir. Hata düzeltme özelligi sayesinde eskiyen ya da yipranan, bir kismi okunamaz hale gelen sekiller dahi okunabilmektedir. Ancak, mevcut uygulamalar en fazla %30’luk kisma kadar onarabilmektedirler. Sirasiyla artarak L,M,H ve Q düzeltme seviyeleri mevcuttur. Bu onarmayi, orijinal verilerdeki eksik yerleri Reed-Solomon adi verilen kod ile tamamlayarak yaparlar.
QR kod, küçük parçalara bölünerek de kullanilabilir(en fazla onalti parça).
R kod ile, barkodun sahip oldugu kod üretme kapasitesinin kat kat üstüne çikilmistir. Mevcut bir QR kod içerisine 7,089 karaktere kadar veri girisi yapilabilmektedir.
Nasil Kullanilir?
Mevcut bir karekodun okunabilmesi için cep telefonunuzun kamerasi ve bu telefona dogru yüklenmis olan bir QR okuma uygulamasi gerekli ve yeterlidir. Yeni nesil telefonlar (android, IOS, symbian gibi) bu uygulamalari desteklemektedir.
Uygulamayi çalistirdigimizda kamera aktif hale gelir. Ve kamerayi karekod seklimize tuttugumuzda QR koda sahip sekle odaklanilir, sekil taranir ve kod çözülerek gizli olan içerige erisiminiz saglanir. Bu odaklanma-tarama-çözme islemi hizli bir sekilde gerçeklesir. Cep telefonunuz için dogru karekod okuyucu uygulamayi bulmaniz gerektigini unutmayin.
Aslinda QR kod a benzer iki boyutlu kodlama olarak Datamatrix ve Aztek de vardir ama bunlar QR koda göre bilgi kapasitesi açisindan daha küçük olduklarindan QR koda göre daha az tercih edilir. Bununla birlikte Datamatrix ve Aztek hiç kullanilmiyor diyemeyiz. Mesela Datamatrix ülkemizde reçeteler üzerinde kullanilmaktadir.
Neler Yapilabilir?
1- Olusturdugunuz kodlari mesajlasma araci olarak kullanabilir böylece mesajlasmaya yeni heyecanlar katabilirsiniz
2- Evinizde misafirler tarafindan okunmasini istemediginiz notlari karekod ile kodlayabilirsiniz
3- Kaynakça bölümünüzü karekod desenlerden olusturabilirsiniz
4- Sevdiklerinize, kagit mektubun anlamini yitirdigi ve sanal mesajlasmanin tavan yaptigi günümüzde; yazi yerine bir sayfa dolusu karekodu posta ile göndererek mektubu sanal dünyadan da kopmadan daha zevkli hale getirebilirsiniz
5- Kisilere, karekod ile ilgisi olmayan resimler sunarak karekoddaki bilgiye erisilmesini kolaylastirabilirsiniz
6- Sinav zamanlari yaninizda sayfalar dolusu kagit tasimak istemiyorsaniz çalisma kagitlarini elektronik ortamda saklayip bunu da kodladiktan sonra, gerektigi zaman sahip oldugunuz kodu kullanarak yazicidan çiktiya hazir hale getirebilirsiniz
7- Reklamlariniz içerisine (dalga, ev, bilgisayar, bulut ve benzeri seklinde) gizli veya belirgin karekod yerlestirebilirsiniz
8- Gazete, dergi ve tv yayinlarinizda daha fazla detay için karekod yerlestirebilirsiniz
9- Videolarinizda ve olusturdugunuz resimlerde karekodlara da yer ayirarak tabiri caizse “PATENT” ini elinize almis olursunuz
10-Satisini yaptiginiz ürünlere(online veya elden satis) karekod yerlestirerek reklaminizi yapabilir, ürün hakkinda teknik yardim yolu gösterebilirsiniz
11-Reçetelerde kullanilmaktadir(esasen datamatrix olarak).
QR KOD OKUTURKEN DIKKAT EDILMESI GEREKENLER
QR Kod nami diger Karekod, pratik ve avantajli olmasinin yaninda bazi riskleri de tasiyabilir. Kodu olusturmak oldukça basit ve hizli. Bu nedenle kötü niyetli kisiler kod içerisine istedikleri linki koyabilecekler, bu linkler vasitasiyla trojanlara, virüslere, istenmeyen adreslere yönlendirebileceklerdir.
Önlem: Nereden geldigini bilmediginiz, güvenirliligine inanmadiginiz içeriklerden uzak durun. Ve ek bir önlem olarak antivirüs programi kullanin.
UYGULAMA
Simdi gelin birlikte adim adim QR kod üretelim ve bunu kullanilabilir yapalim.
1- Buraya (http://www.qrkod.org/) tiklayarak “url” yazan kisma istediginiz web adresini yazin. Boyutu ve düzeltme seviyesini istediginiz gibi degistirin. Ve “QR Kod Olustur”a tiklayin. Kod hazir. Sagda olusan kodu sag tik, farkli kaydet seçenegi ile bilgisayariniza saklayin.
(B style=mso-bidi-font-weight: normal">I style=mso-bidi-font-style: normal"> face=Calibrihttp://qrcode.kaywa.com//I/B adresini kullanarak ise sms, numara, metin, iletisim bilgisi olusturabilirsiniz)
2- Cep telefonumuza uyumlu QR kod okuyucu yüklüyoruz. Herhangi bir uyguluma olabilir fark etmez (Arama motoruna “android QR okuyucu”, “symbian QR okuyucu”, “Windows mobile QR okuyucu”.. yazarak bulabilirsiniz)
3- Uygulamayi yükledik ve açiyoruz. Uygulama ile birlikte kameramiz çalismaya baslayacak.
4- Kameramizi QR Kod içerigine tutuyoruz ve hepsi bu. Hizli bir sekilde kod okunacak ve adrese yönlendirileceksiniz.
Muhabbetle kalin..