Dokumanimiz biraz uzun umarim sikilmadan okursunuz, Yada .pdf olarak indirebilirsiniz link ;
http://s3.dosya.tc/server5/PUfqsi/Delphimen_leri-CWSmacher.pdf.html
Cw Group of Documents TIM || CWSmacher
- Delphi menüleri -
File menüsü:
New: Pencerenin new kisminda bulunan bazi seçenekler sunlardir:
Form seçenegi ile aktif projeye yeni bir form eklenir.
Application seçenegi aktif projeyi kapatarak yeni bir projenin baslatilmasini saglar. Bu seçenek standart windows programini olusturmak için kullanilir.
Component seçenegi ile delphi component dosyasi olusturulabilir.
DLL seçenegi ile DLL dosyalari gibi kütüphane dosyalari olusturmak için kullanilir.
Text seçenegi ile yeni bir text dosyasi eklenebilir. Bu dosyalar kod degil metin içerirler.
Unit seçenegi projeye yeni bir unit ekler.
ActiveX:
Active Form seçenegi ile active formlar olusturmak için kullanilir.
Olusturulan bu formlar web tarayicilar tarafindan çalistirilabilir programlardir.
ActiveX Control seçenegi yeni activeX controller olusturmak için kullanilir. Bu seçenek ile birlikte activex sihirbazlari devreye girerek atilacak adimlar için programciya yardimci olurlar.
ActiveX Library seçenegi yeni activex kütüphaneleri olusturmak için kullanilir.
Automation Object seçenegi yeni OLE elemanlari olusturmak için kullanilir. Bu seçenek ile birlikte OLE otomasyon sihirbazlari devreye girerek atilacak adimlari için programciya yardimci olurlar.
Property Page seçenegi activex kontrollerine ait özelikleri degistirmek için kullanilabilecek
Özellikler penceresi olusturmak için kullanilir.
New application
Aktif projeyi kapatarak yeni bir projenin baslatilmasini saglar.
New data module
Yeni bir modülü olusturmak için kullanilir.
New form
Projeye yeni form eklenir.
Open
Diskte var olan DPR (delphi-project), PAS (delphi-unit), DFM (delphi-form) ve TXT (metin) dosyalarini açmaya yarar.
ReOpen
Son çalistiginiz projelerin listesi bu menü altinda tutulacak. Böylece son kullandiginiz bu menü altindan kolayca açabilirsiniz.
Save.Save As,Save All
Projedeki dosyalari ayni isimle veya yeni isimle kaydeder. Projenizi kaydettiginizde projedeki unitlerin isimi kaydettiginiz isim olacaktir. Bu yüzden dosya isimlerinde bazi Türkçe karakterleri kullanamazsiniz. Ayrica kaydettiginiz isimle Unit satirinda tanimlanan isim ayni degilse delphi hata verecektir. Bu yüzden unit satirindaki ismi degistirmemelisiniz.
Close,CloseAll
Aktif dosyayi veya projedeki bütün dosyalari kapatir.
Add To Project
Projeye var olan Unitlerden (.PAS) ekler.
Remove form Project
Açilan pencereden seçilen unit veya formu projeden çikarir.
Edit menüsü:
Cut,Copy,Paste
Keme kopyalama ve yapistirma islemlerini yapar. Sadece kodlari degil kontrolleride kesip yapistirabilirsiniz. Bu islem o kontrol ile ayni özelliklere sahip fakat isme sahip yeni kontroller olusturulur.
Eger bir kontrolün kopyasini çikarirsaniz olusan yeni kontrol eski kontrole ait olay alt programlarini kullanacaktir.
Align to Grid
Seçilen kontrolün koordinatlari form üzerindeki gridlere denk gelmiyorsa en yakin grid noktasina denk gelecek sekilde tasinir.
Brign To Front, Send To Back
Üst üste gelen kontrollerden birini öne ve arkaya almaya yarar.
Align
Seçilen kontrolleri ayni hizaya getirmeye yarar.
Size
Seçilen kontrollerin hepsinin ayni boya ve/veya ayni yükseklige sahip olmasini saglar. Açilan pencerede seçile seçime hepsi en küçügünün veya en büyügünün boyuna getirilmesi saglanir.
Scale
Form üzerindeki kontrollerin seçilen oranda büyültüp küçültmeye yarar. Bir seferde % ile %400 oraninda ölçeklendirilebilir.
Tab Order
Form üzerindeki kontrollerin tab sirasini degistirmeye yarar. Tab sirasi kullanicinin kontroller arasinda tab tusu ile geçis yaparken sirasi ile hangi kontollere geçilecegini belirler. Açilan pencerede su anki tab sirasi görüntülenir. Asagi/Yukari dügmesi ile seçilen kontrolün tab sirasi degistirilebilir.
Lock Control
Form üzerindeki su anki koordinatlarina kilitleyerek yerlerinin degistirilmesini önler. Tekrar seçilirse bu kilit kalkar. Özellikle üzerinde bir çok kontrolün bulundugu formlarda form tasarimi bittikten sonra yanlislikla kontrollerin yerinin degistirilmesini önlemek için faydali bir seçenektir. Özellikle bir çok kontrolün bulundugu formlarda ekrana sigmayan kontrolleri de ekranda kaydirma çubugu olmadan göstermek için kullanisli bir seçenektir.
--------------------------------------------------------------------------------------
Search menüsü :
Find
Kod penceresinde herhangi bir ifadeyi bulmak için kullanilir.
Find in Files
Belirlenen bir dosyanin içinde bir ifade bulmak için kullanilir.
Replace
Istenilen ifadeleri bir digeriyle degistirmek için kullanilir. Ayni yerde geçen birden fazla olan ifadeler otomatik olarak tek adimda degistirilir.
Search Again
Aranilan ifade F3 tusu ile tekrar aratilir.
Incremental Search
Arama asagi dogru devam ettirilir.
Goto Line Number
Istenile bir adima tek adimda ulasmak için kullanilir.
View Menüsü :
Project souce
Projenin olusturulmasi için gerekli olan kodu kod penceresinde gösterir.
Bu kod, proje olusturulurken delphi tarafindan olusturulur.
Project Manager
Project manager penceresini görüntüler. Project manager penceresi normalde ekranda görülmez. Bu pencerede programiniza ait formlar ve unitler gösterilir. Bu pencere içindeki dosyalar DPR uzantili bir dosyada tutulur. Projeden bir dosyayi çikarmak için remove seçenegini, pencereye var olan dosyalardan eklemek içinde add seçenegini kullanabilirsiniz. Projenizle ilgili ayarlari da options seçenegi ile yapabilirsiniz. Ekranda görülmeyen bir formu görüntülemek için bu penceredeki view form seçenegi kullanilabilir.
Object Inspector
Object inspector penceresini görüntüler. F11 kisayol tusu ile de ulasabilirsiniz. Bu pencere form üzerine component paletten yerlestirilen her kontrolün özellik ve olaylarini belirler.
Alignment Palette
Bu pencere seçilen kontrolleri ayni hizaya getirmeye yarar.
Windows List
O anda açik olan pencerelerin listesini gösterir.Listeden seçili olan pencereye geçis yapabilirsiniz.
Component List
Form üzerinde kullanabilecegimiz kontrol elemanlarini göstermeye ve istenilen form üzerine almaya yarar.
Break Points
Programi adim adim çalistirirken programin bir noktaya kadar çalisip geçici olarak durmasini saglamak ve o noktadaki degiskenlerin degerlerini incelemek için belirli noktalara F5 tusu ile breakpointler konabilir. Programiniza fazla sayida breakpoint koyduysaniz bunlari takip etmek için bu menü seçenegini kullanabilirsiniz.
Call Stack
Bu seçenekte adim adim çalistirmada kullanilir. Su anda çalisan fonksiyonun hangi fonksiyonlar tarafindan çagrildigini gösterir. Özellikle kendi kendini çagiran prosedürler söz konusu ile prosedürün kaç düzeyde kendini çagirdigini görmek için gereklidir.
Watches
Program adim adim çalistirilirken degiskenleri izlemek üzere run-add watch seçenegi ile eklenmis degiskenlerin bulundugu pencereyi görüntüler. Bu pencerede degerleri izlemek üzere eklenmis degiskenlerin degerleri görülmektedir. Bu degiskenlere yeni birisini eklemek için listedeki bos bir satiri çift tiklayabilir, listedeki degiskenlerden birini silmek için del tusuna basabilirsiniz.
Toggle Form/Unit
Formlar ve unitler arasinda geçis yapmak için kullanilabilecek bir seçenek. F12 kisayol tusu ile de kolayca geçebilirsiniz.
Unit
Su anda projede mevcut olan unitleri bir pencerede listeleyerek bunlari seçip görüntüleme imkani verir.
Forms
Su anda projede mevcut olan formlari bir pencerede listeleyerek bunlari seçip görüntüleme imkani verir.
New Edit Window
Su andaki kod penceresinin bir kopyasini yeni bir kod penceresi ile gösterir. Bunlardan birinde yaptiginiz degisiklik digerinde de aninda yapilir. Bu yeni pencere size kodunuzun ayni anda göremediginiz kisimlarini göme imkani verir.
Project Menüsü :
Add to project
Projeye var olan unitlerden eklemeye yarar. Seçenegi seçtiginizde karsiniza çikan dialog penceresinde istediginiz unit ilgili klasörden bulunup eklenebilir.
Remove from project
Açilan pencere vasitasiyla seçilen formlari veya unitleri projeden çikarir.
Import type library
Bu seçenekle açilan pencere vasitasiyla bilgisayarinizda kullandiginiz ve kontrol elemanlarini içeren kütüphane dosyalarini projenize ekleyebilirsiniz. Buradaki add dügmesi bu pencereye yeni kütüphane dosyalari ekler. Remove dügmesi de penceredeki dosyalari kaldirir. Ok dügmesi ise seçili olan dosyayi bir unit olarak projeye ekler.
Compile
Programi çalistirmadan derler. Örnegin bir DLL dosyasi yazilirken bu dosya çalistirilamaz. Bunun sadece derlenmesi gerekir.
Build All
Compile veya run seçenegi ile derlenen projede bütün unitler ve formlar derlenmez. Bunun yerine en son derlemeden sonra degisen dosyalar derlenir. Build all seçenegi degismis olsun olmasin bütün dosyalari yeniden derler.
Syntax Check
Bu seçenek Link yanmadan sadece yazim hatalari olup olmadigini kontrol eder.
Information
Program derlendikten sonra proje hakkindaki teknik bilgiyi bir dialog penceresi ile görüntüler.
Options
Programla ilgili ayarlarin yapilabilecegi pencereyi açar. Bu pencerede yapilan ayarlar sadece su andaki projeyi etkileyecektir. Eger bütün projeler için bu ayarlarin kullanilmasini istiyorsaniz default dügmesini isaretlemelisiniz. Penceredeki forms tabi kismi(bölümü)’nda main form kutusunda programin hangi formun ana form olacagi belirlenir. Normalde projede ilk olusturulan form ana formdur ve ilk olarak bu formla program çalismaya baslar.
Auto create forms listesinde hangi formlarin otomatik olarak olusturulacagi belirlenir. Diger listede (available forms listesi) bulunan formlar ise otomatik olarak olusturulamaz. Bunlari olusturmak için create metodu kullanilmalidir. Hangi formlari otomatik olarak olusturulup olusturulamayacagini formlari bu listeler arasinda tasiyarak belirleyebilirsiniz.
Application tabinda ise programin basligi, help dosyasinin ismi ve ikonu belirlenir. Proje için bir help dosyasi belirlenmisse kullanici programi çalistirirken F1 tusuna basarsa bu help dosyasi winhelp32 araciligiyla görüntülenir ve kullanicinin üzerinde bulundugu kontrolün helpcontextID özelligi ile belirlenen konu gösterilir.( Bu numarali konunun ne oldugu help dosyasi tasarlanirken belirlenir.)
Title kutusunda belirlenen baslik ise formun degil programin basligidir. Bu baslik program minimize edildiginde, görev çubugunda görülen isimdir.
Icon kutusunda belirlenen ikon da title özelligi gibi forma ait degil programa ait ikondur. Yukaridaki durumlarda da yine bu ikonla temsil edilir.
Run :
Run
Programi derleyip çalistirir. Program zaten derlenmisse sadece çalistirir. Ayrica programin çalismasi kirilmissa kaldigi yerden devam ettirir. F9 kisayol tusu da kullanilabilir.
Parameters
Program komut satirindan parametre aliyorsa tasarim asamasinda komut satiri parametreleri buradan verilir.
Program Reset
Programin çalismasini durdurur. Ancak bu islem bazen sitem kaynaklarinin azalmasina sebep olabilir. Böyle bir durum söz konusu ise delphi sizi uyaracaktir. Program bu seçenek sonlandirildiginda açik olan dosyalar kapatilir, component library’den olusturulmus kontrollere verilen sistem kaynaklari geri alinir ve degiskenler bellekten atilir. Ancak programinizda kendi kodlarinizla olusturdugunuz sistem kaynagi tüketen bilesenlerin kullandigi kaynaklar serbest birakilmayacaktir.
---------------------------------------------------------------------------------
Hata Ayiklama Islemleri
Eger programin sonsuz döngüye girmesi sebebi ile normal yollardan kapatamiyor ve program reset menüsüne de ulasamiyorsaniz Ctrl+Alt+SysReg tuslarina basmayi deneyin.
Menüdeki diger seçenekler vasitasi ile program adim adim çalistirilarak programdaki hatalar ayiklanabilir. Bahsedilen hatalar yazim hatalari degil mantik hatalaridir. Program adim adim çalistirilarak degiskenlerin durumu bu seçenekler vasitasiyla incelenebilir.
Programi debug modunda çalistirmak için F8(step over) veya F7(trace intro) tusu kullanilabilir.
Ayrica belirli bir satira kadar çalismasi içinde F5(Add breakpoint) tusu ile durulacak satir belirlendikten sonra F9 tusu ile derlenir.
Programa bu islemler yapilmada baslansa bile program pause seçenegi ile programin çalismasi durdurulup debug moduna geçilebilir.
Bu modda degiskenlerin durumu fonksiyonlarin çagrilma sirasi görülebilir.
Step Over(F8)
Programi bir onraki satira kadar çalistirir. Her satiri tek tek çalistirip eskisini görmek için kullanilabilir.
Trace Intro(F7)
Step over gibi satirlari tek tek çalistirmaya yarar, ancak step over’den farkli olarak eger satirda bir fonksiyon çagrisi varsa fonksiyona gidilir.
Add Breakpoint(F5)
Programi F8 ile adim adim çalistirmak her zaman kullanisli degildir. Örnegin 1’den 1000’e kadar olan bir for-do döngüsünden F8 ile çikmak zordur. Bu gibi durumlarda break point dedigimiz, programdaki bazi satirlara F5 ile kesme konur ve F9 ile program çalistirilir. Kontrol kesme konan satira program kirilir ve sonuçlar bu sekilde izlenebilir.
Show Execution Point
Kursörü su anda çalisacak satira götürür.
Add Watch
Program çalisirken izlenecek degiskenler bu seçenek ile eklenir. Bu yöntemle eklenen degiskenlerin degerleri watch list penceresinde görüntülenir.(Bu pencereyi view-watches menü seçenegi ile görüntüleyebilirsiniz.) Global ve o anda çalisan prosedürdeki local degiskenlerin su naki degerleri pencerede görüntülenir.
Add watch seçenegi bir inputbox penceresi açarak izlenecek degiskeni girmenize imkan verir. Bu penceredeki expression kutusuna izlenecek degiskenin adi girilir.
Enabled seçenegi kaldirilirsa degiskenin degeri listede gösterilmez. Bir çok degiskeni birlikte izliyorsaniz programin çalismasi yavaslayacaktir. O anda degerine ihtiyaç duymadiginiz bazi degiskenleri bu yöntemle izlenmesini durdurabilirsiniz.
Radio dügmeleri ile degiskenin uygun baska bir formatta gösterilmesini saglayabilirsiniz. Default seçenegi degiskeni orijinal haliyle gösterir. Örnegin integer bir degiskenin hexadecimal sistemde gösterilmesi için hex integer seçenegi kullanilabilir.
Memory Dump seçenegi degiskenin bellekteki halini gösterir. Örnegin bir string degiskenin bellekte durumunu görmek için bu seçenegi kullanabilirsiniz. String’in ilk byte’nin karakter sayisini gösterdigini görebilirsiniz.
Evaluate/Modify
Bu seçenekle girilen degiskenin sadece o andaki degeri ögrenilebilir veya degistirilebilir. Add watch seçeneginden farkli olarak degisken debug penceresine eklenmez ve sürekli takip edilmez. Sadece seçildigi andaki degeri görüntülenir. Bu seçenek bir inputbox penceresi açarak degiskeni girmenize ve degistirmenize imkan verir.
Expression kutusuna degiskenin adi girilir. Evalute komutu degiskenin su anki degerini görüntüler. Bu deger degistirilmek isteniyorsa New value kutusuna degiskenin almadi istenen yeni deger girildikten sonra Modify dügmesi kullanilir. Ayrica view-call stack seçenegi ile de su anda çalisan prosedürün kimler tarafindan çagrildigi görülebilir.
Component Menüsü :
New
Yeni bir component dosyasi olusturmak için kullanilir.
Install Component
Component palete yeni kontroller eklemek için kullanilir.
Configure Palette
Component palette yer alan kontrollerin yerlerini degistirmek için veya silmek için kullanilir.
Import Activex Control
Activex (OCX) kontrollerini de delphi ile kullanabilirsiniz. Bu menü ile açilan asagidaki pencereyi kullanarak sisteminize kayit yapilmis activex kontrollerinden seçtiklerinizi ekleyebileceginiz gibi Add dügmesi ile de yeni OCX dosyalarini ekleyebilirsiniz.
Database Menüsü :
Explore
Database explorer programini çalistirir.
SQL Monitor
SQL monitor programini çalistirir.
Form Wizard
Programa database formlari eklemek için yardimci olur. Açilan pencereler takip edilerek formun tipini, kullanacagi database dosyasini ve bu dosyadaki anlari seçmenizi saglayarak bir database formu olusturmanizi saglar.
Tools Menüsü :
Environment Options
Bu seçenekle açilan pencereden editörle ilgili özellikler belirlenir.
Repository
Delphi kendi formlarinizi hazirlayarak bunlari daha sonrada standart form olarak kullanmaniza imkan verir. Bu pencere vasitasi ile hazirlanan formlar galeriye eklenerek daha sonra new-form seçenegi ile yeni bir form olustururken buraya eklediginiz formlardan birini seçebilmenizi saglar.
Configure Tools
Tools menüsüne çok kullandiginiz programlardan ekleyebilirsiniz. Bu menüye yeni program eklemek için tools menüsünün configure tools seçenegi kullanilir.
Sag Fare Tusunun Kullanimi
Windows altinda çalisan programlarin çogu sag fare tusunu destekler. Böylece sag fare tusu ile açilan popup menüler araciligiyla yapilacak islemlere oldukça hizli errisim saglanmis olur.
Form Üzerinde Sag Fare Tusu
Form üzerinde sag fare tusu tiklanacak olursa açilan popup menüdeki seçenekler edit menüsü ile aynidir.
Align to Grid
Seçilen kontrolün koordinatlari form üzerindeki gridlere denk gelmiyorsa en yakin grid noktasina denk gelecek sekilde tasinir.
Brign To Front, Send To Back
Üst üste gelen kontrollerden birini öne ve arkaya almaya yarar.
Align
Seçilen kontrolleri ayni hizaya getirmeye yarar. Açilan penceredeki radio dügmeleri kullanilarak seçili olan eleman sagdan,solan,üstten,merkezden,alttan ayni hizaya getirilebilir. Hatta seçili olan elemanlar formun tam ortasina alinabilir.
(Center in window seçenegi ile)
Size
Seçilen kontrollerin hepsinin ayni boya ve/veya ayni yükseklige sahip olmasini saglar. Açilan pencerede seçile seçime hepsi en küçügünün veya en büyügünün boyuna getirilmesi saglanir. Buradaki no change seçenegi ile elemanlar üzerinde bir islem yapilmazken, shrink to smallest seçenegiyle, seçili olan en küçük boyutlu elemanin boyutuna, grow to largest ile de en büyük elemanin boyutuna getirilir. Width, heigth seçenekleri ile de seçili olan elemanlari genislik ve uzunluklari degistirilir.
Scale
Form üzerindeki kontrollerin seçilen oranda büyültüp küçültmeye yarar. Bir seferde % ile %400 oraninda ölçeklendirilebilir. Bu pencerenin kutusuna girilen sayisal ifade seçili olan elemanlarin boyutlarini degistirir.
Tab Order
Form üzerindeki kontrollerin tab sirasini degistirmeye yarar. Tab sirasi kullanicinin kontroller arasinda tab tusu ile geçis yaparken sirasi ile hangi kontollere geçilecegini belirler. Açilan pencerede su anki tab sirasi görüntülenir. Asagi/Yukari dügmesi ile seçilen kontrolün tab sirasi degistirilebilir.
Creation Order
Uygulamanin olusturdugu visual olmayan elemanlari sirasi bu pencere ile düzenlenebilir.
Kod Penceresinde Sag Fare Tusu
Close Page :Seçenegi ile mevcut kod penceresi kapatilir.
Open file at cursor : Kursörün bulundugu pozisyona istenilen dosya, aç dialog kutusu ile eklenir.
Topic search :Seçili olan deyim hakkinda online yardim görüntülenir.
Toggle marker : Kod editörünün istenilen yerine isaret koyar. Bu islem birinci defasinda isaret koyarken ikinci defasinda kaldirir.
Go to marker : Daha önce isaretlemis yere direkt cursoru konumlandirir.
Toggle breakpoint : Kod editörünün istenilen noktasina, program kesme noktasi birakilir veya kaldirilir.
Run to cursor : Kursörün bulundugu noktaya kadar programi çalistirir.
Evaluate/Modify : Bu menü seçenegi ile evaluate/modify dialog penceresi aktif hale getirilerek, var olan bir ifadenin degeri degistirilebilir yada degerlendirilebilir.
Add watch at cursor : Menü seçenegiyle watch dialog penceresi açilir. Burada gözleme pencereleri olusturulur veya degistirilir.
Read only : Menü seçenegiyle mevcut açik olan dosyaya sadece okunabilirlik özelligi verilir. Dosya üzerinde herhengi bir degisiklik yapilmaz.
Message view : Hata mesajlarini gösterecek olan pencereyi görüntüler yada saklar.
Properties : Bu seçenekle kod penceresine ait bazi ayarlamalarin yapildigi pencere görüntülenir. Burada genel olarak kod editörü ile ilgili yazi ayarlamalari, renk ayarlamalari ve görüntü ayarlamalari yapilir.
Project Inspector Penceresinde Sag Fare Tusu
Expand : Alt seçenekleri + ile temsil edilen özellikler için aktif hale gelir. Bu seçenegin tiklanmasiyla alt seçeneklerde görülür.
Collapse : Alt seçenekleri açilmis özellikler için aktif hale gelir. Bu seçenegin kullanilmasiyla alt seçenekli özellikler + halinde temsil edilir.
Saty on top : Object inspector penceresini daima en üstte tutar.
Hide : Object inspector penceresini gizler.
Help : Pencere ile ilgili yardim dosyasini açar.
Component Paleti Sag Fare Tusu
Configure : Component paletini yeniden belirlenen sekli ile kaydeder.
Show hints : Component paletinde bulunan elemanlarin isimlerini görüntüler.
Hide : Component paletini saklar.
Properties : Componentlerle ilgili bazi ayarlamalarin yapildigi pencereyi görüntüler.
----------------------------------------------------------------------------------------------------
Standart Kontrol Elemanlari
Standart kontrol elemanlarinin kullanim amaçlarini kisaca verelim:
TMainMenu : Menü çubugunu tasarlamada kullanilir. Bu kontrol kullanicinin bilgi girisi yapmasina imkan veren en çok kullanilan elemanlardandir.
TPopupMenu : Sag fare tusu ile çalisan menüler hazirlamada kullanilir.
TLabel(Etiket) : Form üzerine açiklama yazmak yada kontrollere açiklama yazmada kullanilir.
Tedit(Metin kutusu) : Kullanicinin bilgi girmesi için kullanilir.
TMemo(çok satirli bilgi girisi kutusu) : Kullanicinin birden fazla satira sahip bilgileri girmesi için kullanilir. Edit kutusunun yapabildigi bütün islemleri yapabilirken
TButton(Komut dügmesi) : Kullanicinin bir isi yaptirabilmesi için kullanilir.
TCheckBox(Isaret kutusu) : Bir seçenegi aktif veya pasif yaptirmak için kullanilir.
TRadioButton(Seçenek kutusu) : Birden fazla seçenekten birisinin seçilmesi gereken durumlarda kullanilir.
TLisbox(Liste kutusu) : Birden fazla elemani listelemek ve düzenlemek için kullanilir.
TComboBox(Asagi dogru açilan liste) : Kullanicinin hazir degerlerden birini seçebilmesi için kullanilir.
TScrollBar(Kaydirma çubugu) : Kaydirma islemlerinde veya deger artirip azaltma islemlerinde kullanilir.
TRadioGroup : Seçenek dügmelerini tasarim zamani olusturabilmek için kullanilir.
TPanel Kontrol Elemani : Diger kontrolleri gruplamak ve durum çubugu olusturmakta kullanilir.
TGroupBox(Gruplama kutusu) : Diger kontrolleri (daha çok seçenek dügmelerini) gruplamakta kullanilir.
--------------------------------------------------------------------------------------------------
Diger konularda ;
Tablo Özellikleri ;
-Table Lookup
-Secondary Indexes
-Referantial Integrity
-Update Rule
-Password Security
-Table Language
bu açiklamalar yapilip konu bitirilecektir.
---------------------------------------------------------------------------------
Table Lookup:
Table lookup tanimlamak için Table Properties combo kutusundan table look up seçenegini seçip define dügmesine basmalisiniz.
Burada sagda tanimli olan sizin su anda üzerinde çalismakta oldugunuz ve look up tanimlayacak oldugunuz tablodur. Buradan hangi sahayi look up saha olarak tanimlamak istiyorsaniz o sahayi liste kutusundan seçip FieldName metin kutusunun solundaki dügmeye basarak metin kutusuna atamalisiniz.
Bu tablolardan look up yapmaya uygun bir tanasini seçip look up field metin kutusunun sagindaki dügmeye tiklayarak metin kutusuna atamalisiniz. Burada dikkat edeceginiz husus FieldName ile LookUp field sahalarinin tiplerinin birbirine uymasi. aksi taktirde hata verecektir.
Unutmayin ki lookup tablonun hep ilk satiri lookup field metin kutusuna gelir.Eger Lookup tablosu olarak kullanacagininz tablonun ilk sahasi anahtar saha olursa bu lookup yapma islemini hizlandirir.
Look up Type
Just Current Field: Sadece Tanimlanan saha look up dan gelen bilgiler tarafindan doldurulur.
All Corresponding Fields:Sadece tanimlanan look up saha degil look up tabloda bulunan ve lookup saha içeren tablonun tipleri ve adlari uyan sahalarina da varsayilan degerleri atar.
Örnegin içinde soyadi ve adi bulunan bir tablodan lookup yaptigimizi düsünelim. Eger lookup yapan tabloda soyadi ve adi sahalari varsa mutlaka bu iki degeri doldurulur.
Look up Access
Fill No Help: Sahaya bir veri girerken yardimci olmaz.
Help And Fill:Sahaya veri girerken yadimci olur.
----------------------------------------------------------------------------------
Secondary Indexes:
Ikincil indeks, kayitlar arasi aramalari hizlandirmak yada farkli bir siralama kuralina göre kayitlari dizmek için tanimlanir. Ikincil indeksi bir sahadan olusturabileceginiz gibi birden çok sahanin bir kombinasyonu olarakta olusturabilirsiniz.Not olarak ikincil indeks ile sadece bir kaydin siralama kuralini degistirebilirsiniz. Onun fiziksel sirasini degil.
ikincil Indeks tanimlamak için Table Properties combo kutusundan table Secondary Indexes seçenegini seçip define dügmesine basmalisiniz.
Sag tarafta üzerinde degisiklik yaptiginiz tablonun sahalari görünmekte. Buradan birini yada birkaçini seçerek sag ok dügmesine basarak Indexed Fields liste kutusuna ekleyebilirsiniz.
Alttaki change order adiyla tanimlanan dügmeleri kullanarak sahalarin indekslenme sirasini degistirebilirsiniz.
Index option grup kutusunda ise 4 özellik tanimlanmis.Bunlar:
Uniquie:Ikincil indekste birden fazla kaydin ayni degeri içerip içeremeyecegini belirtir.Eger Uniquie isaretli ise ve Database Desktop tekrarli bir kayda rastlarsa indeks uygulanmaz ve bir hata mesaji görüntülenir.Sahanin verisini degistirip tekrar indekslemeye çalisabilirsiniz.
Descending:Ikincil indeksin azalan yönde mi yoksa artan yönde mi siralanacagini belirtir.Eger isaretli degilse azalandan artana dogrudur.
Case Sensitive:Siralamada büyük yada küçük harf olusuna dikkat edilip edilmeyecegini belirtir.
Eger isaretliyse veri su sirada konumlanir:
Abcd, aBcd, aaaa
Eger isaretli degilse su sirada konumlanir:
aaaa, Abcd, aBcd
Database Desktop tek sahalari,büyük küçük harf duyarli indeksleri otomatik isimlendirir.Eger büyük küçük harf duyarliligi olmayan bir indeks kaydedecekseniz kaydederken bir isim vermelisiniz. Bu size büyük küçük harf duyarliligi olan ve olmayan, ayni sahalara sahip, iki farkli indeks tanimlamanizi saglar.
Maintained:Ikincil indeksin korunup korunmayacagini belirtir.
Maintained indeksler her tablo degisikliginde tekrar kaydedilir. Bu Sorgular gibi islemleri hizlandirir.Maintain indeksler anahtar içeren tablolarda geçerlidir.Maintain olmayan indeksler sadece indeks kullanilirken güncellenir.Örnegin bir tabloya bagladiginizda yada bir sorguyu çalistirdiginizda.
Bir maintain olmayan indeksi kullanan bir islem yaptiginizda bu islem digerinden biraz daha uzun sürer. Çünkü ilk önce indeks tablonun degisen verilerine göre yeniden düzenlenip indeks kurallarini yeniden siralanacaktir.
Her halukarda eger bir maintain olmayan indeks kullanmak isitiyorsaniz degismeyen bir tabloda kullaninin.Mesela sadece okunabilir tablolarda maintained olmayan indeksler daha hizlidir.
---------------------------------------------------------------------------------------------
Referantial Integrity:
Tablolar arasi iliskileri tanimlamak için Table Properties combo kutusundan Referantial Integrity seçenegini seçip define dügmesine basmalisiniz.
Fields liste kutusundan seçecegimiz saha ile iliskilendirmeyi düsündügümüz tabloyu seçip table liste kutusunun yan tarafindaki dügmeye tiklamaliyiz. Bu sahalardan hangisini seçtigimiz tablonun anahtar sahasi ile iliskilendirmek istiyorsak o sahayi seçmeliyiz. Böylece iki sahayi birbiri ile iliskilendirmis oluruz.
Update Rule:
Cascade:Eger ana tabloda herhangi bir degisiklik olursa bu direk bagli tabloya yansir.
Prohibit:Eger ana tablodan bir veri silinecekse bagli tabloda da bu veri kullanilmissa silinmesine izin verilmez.
Strict Referantial integrity:Eger bu isaretli ise; bu tablonun daha önceki paradox sürümleri tarafindan kullanimi esnasinda tablo iliskisinin bozulmamasini saglar.
-----------------------------------------------------------------------------
Password Security:
Tablonuzun baskasi tarafindan görülmemesini istiyorsaniz bir sifre belirtmelisiniz.(En azindan Supervisor password’u bilmeyen biri tarafindan).Bunun için Table Properties combo kutusundan Password Security seçenegini seçip define dügmesine basmalisiniz.
Karsiniza ekran gelecek. Buradan bir sifre belirtebilirsiniz.Eger Auxiliary Passwords dügmesine tiklayacak olursaniz karsiniza asagidaki gibi bir ekran çikacak. Bu ekrandan iliskisel sifreler belirtebilirsiniz. Bu sekilde bir kisinin o tablo üzerindeki otoritesini de belirmis olursunuz.
Not: Buraya belirteceginiz sifre Ana sifreden mutlaka farkli olmalidir aksi taktirde buraya sifre belirtmenin hiç bir anlami yoktur. Tüm islemler için ayni sifreyi belirtebileceginiz gibi her islem için ayri ayri sifreler de belirtebilirsiniz.Bunu new tusu ile yeni bir sifre açip sifreleyecegniz sahalari seçip saha operasyonunu seçip sifrenizi girdikten sonra add dügmesine basmaniz yeterli olacaktir.
Buradaki operasyonlar:
Eklemek ve silmek,Sadece veri girmek, güncellemek,sadece okumak ve tüm islemleri yapabilmek olarak siniflandirilmistir.
Not: Eger gerçekten veri güvenligine ihtiyaciniz varsa Crypt veDeCrypt metotlarini kullanin.
---------------------------------------------------------------------------
Table Language:
Table Language kisaca tablonun dilini belirleyeceginiz bölümdür.Standart olarak tablonun dili ingilizceye uygun bir kod sayfasidir. Eger Türkçe bir kod sayfasi kullanmak istiyorsaniz.Asagidakilerden birini kullanabilirsiniz.
Base Trk cp857
Paradox Turk
Pdox ANSI Turkish
Unutmamaniz gereken asil sey Türkçe büyük harfin küçük harfe yada küçük harfin büyük harfe çevrilirken yasayacaginiz problem.Bu tüm Database Desktop elemanlari için geçerli bir sorundur. Büyük I çevrilirken i ye çevrilecegine kod sayfasnia göre farkli bir karaktere çevrilir. ayni sekilde I ise küçük i ya çevrilecegine i’ye çevrilir. Bu bir fonksiyonla düzeltebilirsiniz.
Cw Group of Documents TIM || CWSmacher
