Merhaba arkadaslar,
Is zekasi uygulamalari serisinin ikinci bölümünde hali hazirdaki bir veritabani kullanarak olusturulan küplerin nasil deploy ve process edildigini gösteren örnek bir uygulama yapacagiz. Amaç, ilk olarak bir küpün genel yapisini ve bu yapinin nasil oldugunu göstermektir.
Veri küpleri için OLAP yapisindan yararlanacagiz. OLAP hakkinda fazlaca ayrintiya girmedim fakat isterseniz color=#0000cc MIS journal’dan arkadaslarin hazirladigi ayrica burada da yer alan konulara göz atabilirsiniz. Ayni konulari tekrar yazmanin bir anlami yok. Biz isin process ve analiz kismi nasil bunu ögrenmek istiyoruz. Fakat konunun level’i yüksek oldugu için OLAP konusunda fazla bir bilginiz yoksa öncesinde bu ve bunun gibi nette yer alan makaleleri incelemenizi öneririm. Kaynak sikintisi çekerseniz de yardimci olmaya çalisirim.
Is zekasinda sistemin saglikli bir sekilde çalismasi için veri ambarinin çok iyi modellenmis olmasi gerekir. Veri ambarini düzgün sekilde modelleyebilmek için de OLTP(Online Transactional Processing), OLAP(Online Analytical Processing) gibi yapilardan yararlanilir.
OLTP, iliskisel verilerin tutuldugu, günlük veri girisi, veri çikisi, veri güncellemeleri gibi islemlerin(Insert, Update, Delete) gerçeklestigi veri tabani yapilaridir. Asagidaki sekilden yapiyi çok daha iyi anlayacaksiniz.
Is Zekasi çözümlerinde kaynak olarak kullanilan bilgi, isletmenin günlük isleyisiyle yani alinan siparisler, üretilen ve satilan ürünler, tüm girdi-çikti vs. ortaya çikan transactional(islemsel) adi verilen verilerdir. Bazi durumlarda sirketler bu verileri dogrudan OLTP sistemleri üzerinden kullanirlar fakat performans açisindan bu dogru bir yaklasim degildir. Çünkü is zekasi için gerekli sorgulari yazmak oldukça karmasik olacagi gibi, bu sorgularin performansi da oldukça düsüktür. Ayrica OLTP sistemleri fazlaca normalizedir, yeterince detayli bir yapiya sahip degildir.
Iste tüm bu gibi sebeplerden ötürü çok boyutlu verilere daha hizli erisim ve process için OLAP yapisindan yararlanilir. Bu yapiyi çok boyutlu bir sistem oldugu için en ideal gösteren sekil küplerdir. Asagida örnek bir küp yapisi verilmistir.
OLAP küpleri, operasyonel verilerden yararli bilgileri çeken ve bilgiye dayali is kararlari alinmasina destek olan veritabani sistemidir. OLAP yapilarinda çok sik insert ve Update islemleri yapilmaz. Bir OLAP yapisi için update isleminin anlami eski verinin silinmeden ayni kayitlar için yeni veri girislerininde yapilmasidir.
Simdi AdventureWorksDW örnek veritabanindan yararlanarak önceden hazirlanmis küplerin yapisini birlikte inceleyelim. Bu veritabanini sizlerde color=#0000cc CodePlex üzerinden indirebilirsiniz. AdventureWorksDW veritabinini kurdugunuzda bilgisayarinizin C:\\Program Files\\Microsoft SQL Server\\100\\Tools\\Samples\\AdventureWorks 2008 Analysis Services Project dizini altinda analysis services enterprise ve standard olmak üzere iki projenin oldugunu göreceksiniz.
Simdi SQL Server 2008 Business Intelligence Developer Studio programini açip asaidaki gibi AdventureWorksDW SE projesini seçelim.
Projemiz açildiginda önce asagidaki gibi Data Sources kismindan AdventureWorksDW üzerinde gerekli degisiklikleri yapacagiz. Open diyerek data source ayarlarina göz atalim.
Gelen pencerede connection ayarlarini düzenlemek için "Edit" butonuna tiklayarak server adini degistirelim.
Baglanti ayarlarini sinamak amaciyla "Test Connection" butonuna tiklayalim ve "OK" butonu ile islemi tamamlayalim.
Simdi ise deploy ayarlarini düzenlemek için proje üzerinde sag tiklayarak "Properties" seçelim.
Gelen pencerede "Deployment" seçenegine tiklayarak deploy edilecek server adini degistiriyoruz.
Son olarak projeyi derlememiz gerekiyor. Bunun için proje üzerinde sag tiklayarak "Build" seçenegine tiklayalim.
Proje derlendikten sonra deploy islemini gerçeklestirebiliriz.
Islem tamamlandiktan sonra asagidaki gibi görüntülenecektir.
Artik AdventureWorks küpünü görüntüleyebiliriz. Bunun için Cubes klasöründeki AdventureWorks.cube üzerinde sag tiklayarak "Browse" seçenegine tiklayalim.
Açilan pencerede kübün yapisini görebilirsiniz.
Burada measures degerlerini sag taraftaki bölümde yer alan drag/drop alanina yerlestirerek istediginiz degerlerde sekillenmesini saglayabilirsiniz.
"Cube Structure" sekmesindende olusturulan yapiya ait dizayna göz atabilirsiniz.
Kullanilan boyutlar ve KPI degerlerine ilgili sekmelerden asagidaki gibi inceleyebilirsiniz.
KPI degerleri;
Boyutlar;
Dökümani google docs üzerinden color=#0000cc buradaki baglantiyi kullanarak istediginiz formatta indirebilirsiniz.
Bir sonra ki makalemizde sirayla tüm bu degerleri nasil olusturabilecegimizi görecek ve adim adim küp olusturma islemini gerçeklestirecegiz.
Herkese iyi çalismalar dilerim.
