Selamun Aleyküm
FreeBSD 7.0 Kurulum (Bölüm 1)
FreeBSD, UNIX tabanli açik lisans bir isletim sistemidir ve kendi sitesinden ücretsiz bir sekilde dagitilmaktadir. (The FreeBSD Project). Bu yazimda sizlere FreeBSD’nin son sürümü olan 7.0 sürümünün kurulumunu açiklayacagim.
Kuruluma geçmeden dikkat etmemiz gereken bazi konular bulunmaktadir, bunlari maddeler halinde sirayalabilirim:
- Donanim gereksinimleri: FreeBSD’nin kurulum amacina ve karsilayacagi ihtiyaca göre degismektedir ama minimal kurulum için gerekli olan donanim gereksinimi asagidaki gibidir:
2GB HDD sürücü
(en az) 128MB RAM (ne kadar fazla, o kadar iyi)
Orta karar bir Ekran Karti
- Donanim Bilgileri: FreeBSD ile karsiniza çikabilecek bir sorun donanimsal uyumsuzluklar veya donanimlarin yanlis yapilandirmalari olabilir. Bu yüzden FreeBSD kurulumuna geçmeden önce donanim semanizi bir baska isletim sisteminden not almanizi önerilir. Kurulum öncesi özellikle IRQ bilgilerinin el altinda olmasinda fayda var.
- Kurulum CD’leri
FreeBSD kurulum CD’lerini kendi sitesindeki Getting FreeBSD linkinden edinebilirsiniz. Tamamen ücretsizdir. Ancak FreeBSD projesine destek olmak isteyen arkadaslar kurulum CD’lerini ve hatta yardimci kitaplari The FreeBSD Mall sitesinden de ücret karsiligi edinebilirler.
Getting FreeBSD adresinde farkli islemciler için farkli ISO imajlarina yönlendirme yapan linkler göreceksiniz. Buradan kendi islemciniz hangisiyse ona denk gelen linki açarak 3 kurulum 1 de dokümantasyon cdsinden olusan FreeBSD pakedini indirebilirsiniz. Eger islemciniz hakkinda emin degilseniz donanim kitapçigina göz atabilirsiniz ancak büyük ihtimalle bu CD’leri indireceginiz link su olacaktir:
[a url=" color=#0066cc ftp://ftp.freebsd.org/pub/FreeBSD/releases/i386/ISO-IMAGES/7.0/" title="FreeBSD i386 ISO Images FTP">FreeBSD i386 ISO Images[/a]
FreeBSD Kurulum
Indirdigimiz ISO imajlarini (herhangi bir CD yazma programini kullanarak) CD’ye basiyoruz. FreeBSD kurulumunu baslatmak için bilgisayarimiza bu CD’yi yerlestirip bilgisayari yeniden baslatiyoruz. BIOS’da boot önceligi eger CD’de ise (ki degilse bunu kurulum öncesi mutlaka degistirin) FreeBSD kurulum programi kendiliginden baslayacaktir.
FreeBSD KurulumuCD Loader 1.2
Building the boot loader arguments
Looking up /BOOT/LOADER... Found
Relocating the loader and the BTX
Starting the BTX loader
...Ardindan karsimiza boot seçeneklerini sunan Welcome to FreeBSD! ekrani geliyor. Burada kurulumu baslatmak için [1] veya sadece [Enter] tusuna basarak devam ediyoruz ve FreeBSD donaniminizi algilamaya basliyor.
Karsimiza çikan ilk ekran Ülke Seçimi (Country Selection). Ülkeyi seçip OK diyerek devam ediyoruz.
Klavye Seçeneklerinde (System Console Keymap) simdilik Türkçe bir seçenegimiz bulunmuyor (ama olacaktir elbet), bu yüzden default seçenek olan USO ISO seçenegi ile devam edebiliriz. Sistem ingilizce klavye ile yönetilecektir.
Baslangiç bilgilerini girdikten sonra karsimiza FreeBSD kurulum ve yapilandirma programi olan Sysinstall ana menüsü geliyor. Burada kurulumu baslatmak için Standard seçenegini seçip devam ediyoruz. Karsimiza fdisk benzeri bir partition alma programinin gelecegini bildiren mesaj gelecektir. [Enter] ile devam edebiliriz.
Bu ekranda disk’imiz üzerinden bir alani FreeBSD’ye ayirmamiz gerekiyor. Yukaridaki ekranda gördügünüz üzere kurulumu yaptigim makinada tek bir biçimlendirilmemis disk (da0) görünmektedir. Baska diskleriniz var ise onlar da bu ekranda görünür ve istediginiz diski seçip bir ayrim (slice) belirlemeliyiz.
Bu islemi yapmak için seçili olan disk üzerinde [C] tusunu kullanabiliriz. Deger girmemiz gereken bir ekranla karsilasacagiz. Buradaki rakam blok sayisini bildirmektedir ancak girmek istedigimiz miktari MB cinsinden de belirleyebiliriz (veya GB).
Miktari belirtip sonuna M harfi eklerseniz program bu miktari MB cinsinden kaydeder. Blok sayisiyla ayrim almaktansa bu sekilde ayrim yapmak isimizi kolaylastiracaktir (Örn: 7000MB için 7000M veya 4GB için 4G yazabiliriz).
Miktar belirttikten sonra bir de bu ayrimin tipini rakamsal olarak belirtmemiz gerekiyor. UNIX için, yani FreeBSD kurulumun gerçeklestirilecegi için girilecek alan deger 165’dir, yani default degeri birakabiliriz, [Enter]’a bastigimizda birinci ayrim olusturulacak (da0s1). Eger diskin tümünü kullanmak istiyorsak ilk ekranda sadece [A] harfine basmamiz yeterli. Ayrica olusturmus oldugumuz bir bölümü silmek için de o bölümü seçip [D] tusunu kullanabiliriz. Bölümlendirmeyi tamamlayip [Q] tusu ile programi sonlandiriyoruz.
Siradaki ekran Boot Manager ekrani, burada FreeBSD ile gelen boot yönetici seçeneklerinden birini seçiyoruz. FreeBSD farkli isletim sistemleriyle beraber çalisacaksa BootMgr yükleyip diger isletim sistemlerinin açilista görünür olmasini saglayabiliriz, veya tek çalisacaksa Standard seçenegi ile sadece FreeBSD boot için bir MBR yazilmasini saglayabiliriz. Eger kendi boot programimiz mevcut ise (Örn: BootIT NG) burada None seçerek MBR’in bozulmamasini saglayabiliriz. Burada yapacaginiz islemlerde dikkat etmenizi öneririm, yanlis bir yapilandirma diger isletim sistemlerinin açilmamasina sebep olabilir. Kendinize en uygun seçenegi seçip ilerleyebilirsiniz, ben tek FreeBSD çalistiracagim için Standard seçip devam ediyorum. Karsimiza partition belirlememiz gerektigini bildiren ekran gelecek.
Mesaji OK’ledikten sonra Disklabel Editor programi çalistirilacaktir, yani partition almamiz gereken program. Partitionlari almadan önmce basitçe FreeBSD disk yapisindan söz etmeliyim. Windows isletim sistemlerine alisik olanlar disk yönetiminin harf bazli isledigini ve genelde isletim sistemi için ayrilan harfin C: oldugunu bilmektedirler.
FreeBSD’de harfler söz konusu degildir, burada / isaretiyle ifade edilen bir kök dizin bulunur ve tüm diger alanlar (partition) klasör isimleri halinde bu kök dizin altinda birlestirilirler. Bir örnek verelim; C:, D: ve E: sürücülerinin oldugu bir Windows isletim sistemindeki yapinin benzerini FreeBSD ile / , /disk1, /disk2 gibi ayni kök altinda toplanan klasörler halinde gösterebiliriz (bu klasörler farkli fiziksel disklere isaret ediyor olsalar bile).
Disklabel Editor’da bölümleme yapacagimiz ayrim seçili iken (yukaridaki ekrana bakacak olursak benim örnegimde tek ayrim görünüyor, çünkü diskin tümünü seçmistim) [C] tusu ile ilk bölümü olusturuyoruz; bu da kök dizin (root) olsun. Her bir bölüm olusturma su asamalardan olulsmaktadir:
- Istediginiz miktari yazip (ben 3G yazdim) [Enter];
- Bölüm tipi seçip (kök için: FS) [Enter];
- Mount noktasi belirleyip (kök için: /) [Enter]
Böylelikle 3GB’lik bir kök dizin (/) olusturduk. Tüm diger klasörler bu köke bagli olusturulacaktir. Bir diger bölüm Swap alani, kök dizin gibi sart olmasa da sistemin daha stabil çalismasini saglayacak olan bu swap alani olusturmak bizim için avantaj olacaktir. Swap alan RAM bellegin yeterli olmadigi durumlarda devreye girmesi için ayrilmis olan disk alanidir (Windows isletim sistemlerinde dosya olarak karsimiza çikan bu uygulama - pagefile.sys - FreeBSD’de partition olarak geliyor).
512MB’lik bir swap alani olusturmak için yukardaki islemleri bastan basalatip 2. adimda Swap seçiyoruz. Ayrimdaki kalan kisimlari FreeBSD, /etc /var /usr gibi sistem klasörlerini önceden bölümlemek için kullanabiliriz; hatta kendimize özgü isimler de kullanabiliriz (Örn: Web Sunucu dosyalarinin bulunacagi /www bölümü veya daha basidi mp3 dosyalarinin bulunacagi /mp3 bölümü). Bölümlendirmeyi tamamlayinca [Q] tusu bile Disklabel Editor’i sonlandirabiliriz.
Choose Distributions basligi altinda bu kurulum esnasinda eklenmesini istedigim dagitim paketlerini seçebiliriz. Örnegin, X-Developer seçersek görsel arayüz altyapisini olusturan X (GNU veya KDE için gerekiyor) ile birlikte kaynak kodlar eklenecektir. Bir de bunlara Kern eklerseniz Kernel üzerinde de oynamalar yapabilirsiniz.
Normal bir kulllanici içiin User seçienegini ve hatta X-User ile görsel masaüstü olan kullanici modunu kurabilirsiniz. Veya Minimal seçiip minimum bir kurulum gerçieklestirebilirsiniz. Ben burda X-Kern-Developer seçiip devam ediyorum. Aynisini seçienler Ports Collection kurulup kurulmayacagini soran bir ekranla karsilasacaklar; kurmanizi öneririm. Bu port koleksiyonu sayesinde FreeBSD sisteme hizlica yeni programlar, servisler vs. ekleyebilirsiniz.
Choose Installation Media basligiyla karsimiza gelen ekranda kurulum hangi tip medya ile gerçieklestirilecegini belirliyoruz. su an CD’den devam ettigimiz içiin en üstteki seçienek CD/DVD ile devam edebiliriz ancak farkli bir ortamdan kurulum gerçieklestirilecekse listedekilerden herhangi birini seçiebiliriz (örn: Network üzerinden HTTP protokolü ile). Medya tipini seçitikten sonra Sysinstall bize kurulumun baslamak üzere oldugunu belirten son bir uyari çiikaracaktir.
Burada Yes seçierek kurulumu baslatiyoruz. Congratulations ekrani geldiginde yükleme tamamlanmis olacaktir.
KAYNAK
