Cyber-Warrior.Org \ Doküman \ Security

QRP YAPARKEN NELERE DIKKAT EDELIM?
QRP yapmaya baslamadan önce atölyenizde su araçlar bulunmalidir:
1-SWR-WATT metre,
2-Frekans metre,
3-Dummy-load (Sun’i yük)
4-LC Metre. (Bobin–kondansatör metre.)
5-Ölçü aletimiz.

RX KATIYLA ILGILI BILGILER:
      QRP’yi yapmaya önce dinleme (RX) katindan baslamamiz yerinde olacaktir. Çünkü; dinleme kati TX katina göre yapimi ve ayarlari daha kolaydir. Istanbul’dan gelen PCB yi kullanacaksaniz pcb deki kisa devre olan yerleri biçakla kesiniz. Ardindan montaja baslayiniz. RX katina da benim tavsiyem LM386 amfi katindan baslamak daha yararli olacaktir. Ses katinin kontrolü kolay oldugu için tercih edin. Montaj esnasinda bazi devre elemanlarini ölçerek kontrol etmek sonra arizali parçayi bulmaktan daha kolaydir.

KRISTALLER: Mutlaka bir osilatör yapilarak oraya takilip frekans metre ile çalistigi frekans belirlenmeli ve üzerine yazilmali. Ayni degerdeki kristaller filtrede kullanilmaya çalisilmali. Çalismayan kristaller osilatöre takilinca frekans metrede 0.000.00 Mhz rakamlari oku okunacaktir. Bu kristaller ayiklanmalidir.
Muayyenler takilmadan önce ister içi açilarak ister alttan içindeki kondansatör kirilmalidir. C4 ve C5 mercimek kondansatörler 100pf veya 120pf kullanilmalidir. Yüksek veya düsük degerli takilirsa dinleme bir türlü gerçeklesmeyecektir. Ayarlan masi gayet kolaydir. Ayari genellikle ortalara yakin bir yerlerde tutmalidir.Bu kondansatörlerin degerleriyle ilgilidir. Gelelim X6’ nin ayarina:Elinizdeki Frekans metrenin canli ucunu kristalin metal kilifina lehimleyin. Kristali eger saselediyseniz bu baglantiyi iptal etmelisiniz. Frekansmetre de 5.118.50’yi okuyacak sekilde ayar yapilmalidir.Eger bir türlü bu frekansi yakalayamiyorsak yapacak iki sey var.
1-47 mhy’lik bobine paralel 5pf mercimek kondansatör ilâve edin trimeri döndürerek frekansi yakalamaya çalisiniz. Eger olmadiysa;
2-47mhy bobinin yerine 100mhy takin yine trimer yardimiyla frekansi okumaya çalisiniz.
RX teki X6’nin trimer ayari olmazsa olmaz bir öneme haiz degildir.X1 kristali olarak ben 12.288MHz kullandim. Ve daha iyi netice aldim. 12.288Mhz kristalinin ayagindaki 2 tane 10Mhy’lik bobini eger kalin olanlarinda takarsaniz frekans 6.600 MHz ile 7.120 lere kadar açilacaktir. Böyle kalin ve biraz büyük yapilmis bobinlerden bulamazsaniz kristalin bobinle baglandigi nokta ile sase arasina 5pf mercimek kondansatör takin. Bunlari yaparken seri bagli(paralel duran) 10mhy’lik bobinleri birbirine yaklastirip uzaklastirarak frekans araligini degistirebilirsiniz. Kristal filtresinde kullanilan kristalleri osilatör devresinde mutlaka kontrol ettikten yerlerine takilmalidir.


            LM386 dan aldigim ses bana yetmiyor diyorsaniz LM 386’yi iptal etmeden pesine basit bir amfi kati yapip ilâve ederek mükemmel bir ses alabilirsiniz. Ben bu ne le LM380 (14 ayakli) entegreli devreyi yaptim, çok güzel sonuç aldim. Büyük cihazlar gibi dinleme elde ettim. Dinlemede islik sesi geliyorsa LED’in anoduyla sase arasina 100nf’lik mercimek kondansatör takin. Islik sesinin tamamina yakini kesilecektir.
Ayrica Fransiz Led ile yaptigi AGC’ yi degistirip transistörlü bir AGC(Otomatik kazanç kontrolü) devresi yapmis. Ben de uyguladim. Çok güçlü gelen istasyonlarin sesi çatlak modülasyonlu gelecektir. Onu otomatik olarak düsürerek düzelmesini saglar.

            TX KATIYLA ILGILI BILGILER:
TX katini mikrofon devresinden baslayarak yapmaya baslamak daha iyi oluyor.
Mikrofon preanfi katiyla baslayin. BC 107 ‘li preanfiyi bitirince 220nf ucundan bir kabloyla anfiye giris yapin. Ses net ve temiz mi diye kontrol edin. Bu kattaki R15 (4.7k) direncinden dolayi çok uzun zaman cihazimin modülasyonu hep kötü oldu. Bunun yerine 3.9k takinca modülasyonum düzeldi.Bazi qrp lerde de 2.2k taktim iyi sonuç verdi. Amfide sesinizin netligini iyi kontrol edin.
Kristalleri aynen RX katinda anlattigim gibiyi kontrol edin. Filtredeki kristalleri ve X7’ yi test edin. Muayyenler için dinleme RX katinda yaptigimiz çalismanin aynisini yapacagiz. Ve muayyenlerin girislerine baglanan mercimekler 100pf veya 120pf olmalidir.Ayrica C54 ‘ün degerini 220pf ile 1nf arasinda arttirirsak çikis wattini biraz arttirabiliriz.
L16 ve L18’i 2x5 tur olarak sardim. Sargi teli olarak da ptt de kullanilan içi tekli, ince ve renkli tel kullandim. Iki ayri renkli teli yan yana getirip bes tur sariyoruz.Burasi önemli: Kirmizi ve beyaz renkli tel sarmis olalim. Bastaki kirmizi renk
li teli en basa alalim ve beyaz teli ortaya getirelim. Simdi de sondaki kirmiziyi otaya alalim ve beyazi sona getirelim. Böylece ortada iki, basta ve sonda birer tel olacaktir.
Bunlari pcbdeki yerlerine yerlestirin. Bobin saracak arkadaslar teli sararken dikkat etsinler. Çünkü; troid bobinin izolesini soyabiliyor.Böylece bobin çalismayabiliyor. Anten çikis katindaki bobinlerden birisini iptal edebilirsiniz. Bu bobinin girisine ve çikisina birer tane 470pf kondansatör takin.
QRP’NIN AYARLANMASI:
Buraya kadar devrenin montajinda dikkat edilecek önemli konulari anlatmaya çalistim. Bundan sonra ayar asamasi üzerinde duracagim.
Cihazinizin anten girisine watt-swr metre takin.TX yapin. Islik çalarak veya 1KHz’lik sinyal enjektörünü mikrofon ucuna baglayarak ayar yapmaya baslayalim. Prean
finin kontrolünü yukarida anlatmis ve yapmistik. Sorunsuz çalistigini farz ediyoruz.
Preanfi kazanç trimpotunu (P2) sona getirelim. Balans görevi yapan P3’ü de ortalara getirelim. CA3 trimerini frekans metre yardimiyla 5.118.50’ e ayarliyoruz. Ayara gelmiyorsa ne yapacagimizi yukarida anlatmistik. Frekansi SSB için toplam 3KHz
asagi çekmis oluyoruz. Buranin ayari tamamsa sira L14 ve L15’ i ayarlayacagiz. Mikrofona islik çalarak watt metrede en fazla sapma okuyacak sekilde bu iki muayyeni ayarliyoruz. Eger bunlar da tamamsa sira L1 ve L2 bobinlerine geldi.Biz birisini iptal etmistik.Yine mikrofona sürekli islik çalarak iki bobini de en yüksek watt çikacak sekil
de ayarliyoruz. Su anda cihazimiz 3-5 watt arasinda çikis yapmaktadir. Sira modülasyon için çok önem arz eden P1’in ayarina geldi. Cihazi TX yapin ve mikrofona hiç konusmayin, islik çalmayin. Watt metreye çok dikkatli bakarak ayar yapacagiz. P1 trimpotu-
nu kendi konumuna göre sona getirin. Mikrofona konusmadan tx te iken watt metre nerede duruyor. Ibre biraz kalkik mi? Ibre biraz kalkiksa sizin sesinize baska sesler de karisiyor demektir. Bu karismayi önlemek ve sadece sizin sesinizin gitmesi için P1’i geriye dogru döndürün. Gözünüz watt metrede olsun. Bir zaman sonra konusmadiginiz halde çok az olan wattiniz düsmeye baslayacak ve watt metre ibresi en dibe düsecek-
tir. Orada P1’i döndürmeyi birakin.
Watt biraz düsmüs olsa bile sesiniz olumsuz parazitlerden arinmistir. Bu islemden sonra baska bir telsizden sesinizi dinleyin. Normal sartlarda temiz bir ses alacaksiniz.
TX ve RX’ IN BIRBIRINE UYUMLU OLARAK AYARLANMASI
C3 Trimeriyle X7 kristalini 5.118.50 MHz’ye ayarlamistik. Bu önemli. Baska bir telsizi de 7.092.0 MHz’e sabitleyin. Bu telsize bir kulaklik takin. Qrp ile TX yapin. QRP’nin VXO potu (çok turlu pot) ile ayar yaparak kulakliktan kendi sesinizi buluncaya kadar döndürün. Sonra bu sesin tam kendi sesinize benzedigi yerde VXO’ yu o noktada
birakin. Burada birkaç defa konusarak sesin tam sizin sesiniz oldugundan emin olun. Eger öyleyse VXO’ya kesinlikle dokunmayin. Sira frekans metrenin ayarina geldi. Ben
TA1X’ in tavsiyesi üzerine (ik3oil)’ in Frekans metresini yaptim. Çok harika bir devre.
Yapmanizi hararetle tavsiye ederim. Bu sitede Signal ve frekans metre bölününde
dökümanlarini bulacaksiniz. Frekans metrenin set butonuyla 5.118.50 yazin ve seti tuslayarak 7.092.00 Mhz okumaya çalisin.7.092.00’yi frekans metreye yazdirabilmek için 5.118.50 rakamlari üzerinde özellikle de 50 rakamlari üzerinde çalisiniz. 50’yi 99’a kadar arttirarak frekans metrede 7.092.00MHz yazdirincaya kadar rakam girin. Bu isler sirasinda kesinlikle VXO’ ya dokunmuyoruz. Ne zaman 7.092.00 MHz’yi fre-
kans metreye yazdirdik o zaman serbestiz. Simdi sira Rx’ i ayarlamaya geldi. Artik isimiz çok kolay. QRP’ yi 7.092.00Mhz’ ye getirin ve anten jakini qrp’ ye takarak bir qso dinleyin. Gelen istasyonun sesi kayik olabilir. Bunu CA2 trimerini döndürerek o istasyonun hakiki sesini elde edinceye kadar bekleyin ve sonra da döndürün. Artik TX ve RX ayni frekansa oturmus oldu.
BANA AIT ÖNEMLI BIR MODIFIYE(DEGISIKLIK)
IC2’nin 6 numarali ayagindaki kristali, bobini ve trimeri çikardim. IC4’ ün 6 numarali ayagindan 5pf’lik bir mercimek kondansatör ile bir uç çikardim. IC2’nin 6 numarali ayagina bir kabloyla giris yaptim. Tek trimerle TX ve RX ayari yapilmis
oldu. Gönderme ve dinleme frekans farkliligi ortadan kalkiyor.
BOL VE IYI QSO’LAR !.....

QRP çalismasi çok zevkli bir is.Her amatöre böyle bir çalisma yapmasini tavsiye ederim.Çünkü;
1-Kendi yaptiginiz 7MHz bir cihaza sahip oluyorsunuz.
2-Verici devrelerini daha iyi taniyorsunuz.
3-Kristalle çalismayi ögreniyorsunuz.
4-El yapimi bir cihazinizla QSO yapmak çok farkli bir duygu.
YAPARKEN DIKKAT EDILECEK HUSUSLAR
1-PCB yi elinize alin ve rölenin ayagindan dinleme devresine giden (+) besleme ucunu
iyi takip edin.Çizimde hata yapilmis + ve birbirine birlestirilmis.Bu sekilde akim
verirseniz bu kisimda yanik meydana gelecektir.(+)yi (–)den keskin falçata ile ayirin.
2-TX (gönderme) devresinde röleden L15 in ayagina gitmesi gereken (+) besleme
unutulmus.Buraya bir atlama (jumper) yapmaniz gerekiyor.
3-Dinlemede ve göndermede dikkat edilecek çok nokta var.Semadaki parçalardan
Farkli elemanlar kullanmak gerekiyor.Bunlari zaman buldukça yazacagim.
4-Ayarlama ,ölçüm safhalarinda da hatirlatacagim seyler olacak.Ama simdilik zamanim
yok.
5-Montajda çok rahatsiz ettigim TA1X Ihsan Bey’e çok tesekkür ederim.Kendisinden çok yararlandim.Halâ ihtiyacim var.

6-Vericideki X7 kritalinin ve alicidaki X6 kristallerinin ayarini yaparken kristalin
sapkasi saseden ayrilmali ve frekansmetrenin canli ucu baglanarak ölçülmeli.
X7 ve X6:5.118.50’ye ayarlanmalidir.
7-Muayyen 703’lerin içindeki kondansatörlerin kirilmasi gerekir.
8- X7’nin ayarindan sonra frekans entegrenin 4 nolu bacagindan takip edilmeli.
9-TX konumunda mirofona konusmadiginiz zaman wattmetrede watt görmemelisiniz. 10-Frekansmetrenin giris kablosunun blendajli yapilmasi dogru çalismasini
saglayacaktir.

Hocam iyi günler benden hf cikis kati istemissin ben sana bir kac sema gönderecegim
Bakarsin isine yarar yalniz size gönderdigim semelari zaman olmadigi icin yapamadim
Ama semalarin bazisi qst dergisinde yayinlandigina göre calisiyordur. .
Zaten semalarda daki malzemeleri bulabileceginizi ümit ediyorum. Bazilarinin icinde
Nasil yapilacagi bile yaziyor .

Birde LM 386 niye cift girisli oldugunu sormussun.opamp gibi calisiyor ama daha cok cesitli devre internette bulabilirsin örnek : sp5ddj Polonyali amatorun sayfasina girdiginde orda da bulabilirsin o adamda çok cesitli semalar veriyor

Ses az cikiyorsa önüne bir tane daha yapabilirsin zaten fazla malzeme yok deliki pertinaksa
Yapip ses cikisina bir blandajli kabloyla birde beslemeyi öteki ilk cikis katinin beslemesine baglayabilirsin ve böylelikle daha cok ses cikacaktir

Frekans kaymasindan söz ederken x1 12230 khz kristalini topraklayin (sase).
Mavi trimeri plaketin ustunden hemen kristale baglanan ilk 10 mikrohenri bobinin ayagina tornavidayi degdirdiginiz ayagida (trimerin icteki ucu sasedir) hemen kristale baglayiniz zaten kristalde saseye bagli oldugu icin sorun olmayacaktir
Plaketin alt temizligine dikkat edin mumkunse trikolor etilen yada tinerle temizleyin