• Suçlarin olusmadan önlenmesi, hangi Suçlarin neden, hangi etkiler altinda islendiginin belirlenerek Suç ve Suçlu profillerinin çikarilmasi, kisileri Suça iten nedenlerin belirlenerek bu nedenler üzerinde çözümler gelistirmeyi içermektedir. Suçlarin olusmasinin ardinda yatan nedenleri eldeki veriler çerçevesinde degerlendirmek Suç teorilerinin bilinmesini (kriminoloji) ve bu teoriler kapsaminda isabetli degerlendirmeler yapabilmeyi içermektedir.

• Mevcut Suçlarin aydinlatilmasi: Suç ve Suçlu profillerinin çikartilmasi Suçlarin hangi bölgelerde hangi zaman dilimlerinde ne gibi metotlarla islendigi ile ilgili çalismalari kapsamaktadir. Polis Merkezlerinde kurulmasi öngörülen Suç analizi birimleri daha çok bu kisimla ilgili çalismalar yürütmektedirler. Mevcut Suçlarin aydinlatilmasi kapsaminda Suç analizinin sorusturmaya da bazi katkilari bulunmaktadir. Sorusturmayi yürüten görevliler Suç analizi üniteleri tarafindan belirlenen modüs operandi dosyalarindan yararlanabilmekte, ayni zamanda Suçun islenis yöntemi ile ilgili siniflandirilmis bilgiler elde edebilmekte ve üzerinde sorusturma yürüttükleri konuyla ilgili bilgi sahibi olabilmektedirler.

• Suç egilimlerinin tespit edilmesi; toplumda meydana gelen ekonomik, sosyal, kültürel degisimler uzun vadede Suçlarin türleri ve islenis sekilleri üzerinde bazi degismelere neden olmaktadirlar. Güvenlik hizmetinin sürekliligi ve bu hizmeti sunan kisilerin sinirli zamanlar içerisinde bu hizmeti gerçeklestirmeleri gerçeginden hareketle, toplumda meydana gelen uzun vadeli degisimlerin neden oldugu Suç egilimleri Suç analizinin uzun dönemli degerlendirilmeleriyle ortaya konulmaktadir. Bir anlamda Suçlarla mücadelede kurumsal bellek olusturulmakta ve bu bellekte bulunan degerlendirilmis bilgilerin isiginda ileriye dönük bir takim öngörmeler ve buna bagli önleme programlari gelistirilmektedir.
Suç analizinin bir çok alanda kullanimi mümkündür. Asayise müessir Suçlar, terör Suçlari, kaçakçilik Suçlari v.b. Suç analizinin terörle mücadele alaninda kullanimi ile ilgili olarak su örnek verilebilir: 11 Eylül terör saldirilari sonrasinda FBI ve CIA’in sistemleriyle ilgili yaptiklari çalismalarda haber alma teknikleri bakimindan oldukça gelismis teknolojilere sahip olmalarina ragmen bilginin anlamli hale getirilip kullanilmasinda sorunlar yasadiklari tespit edilmis bu amaçla da degisik birimlerdeki personel egitilerek Suç analizi ile ilgili olusturulan yeni birimlerde istihdam edilmistir. ABD de özellikle büyük sehirlerde Suç analizi yöntemleri aktif olarak kullanilmaktadir ve polis merkezleri içerisinde Suç analiz birimleri kurulmustur.

Suç Analizinin Asamalari /Bunlari Kendi Güvenligimiz Için Azda Olsa Kavramaliyiz

Suç analizi uygulayicilarina göre, Suçlarla ilgili olaylar analiz edilmegi ya da siniflandirilmadigi zaman (burada siniflandirmadan kasit Suçun tür olarak siniflandirilmasi degil, islenis metodu, zamani ya da sekli kastedilmektedir.) çogunlukla yöneticiler bütün olaylarin birbirinden bagimsiz olacagi degerlendirmesini yapacaklar ya da hangi olaylarin iliskilendirilebilecegi konusunda tahminden öte geçmeyen varsayimlarda bulunacaklardir. Bu nedenle Suç analiz yöntemleri isiginda yapilan degerlendirmelerin basariya ulasma orani her zaman yüksek olacak, personelin dogru zaman ve yerde dogru sayida görevlendirilmesi ve taktik operasyonlarda etkinlik ve verimlilik artacaktir.
Etkili ve verimli bir analiz gerçeklestirebilmek için bazi asamalar bulunmaktadir. Bu asamalar Suç analizinin temelleri olarak nitelendirilebilir. Bir diger ifadeyle bu asamalar bir bütün olarak sonuçlar veren analiz sürecinin basamaklaridir. Bununla birlikte analiz süreci her zaman asagida verildigi düzen içerisinde gerçeklesmeyebilir bu nedenle bu süreci Ekblom (1988) yemek tarifine bakarak yemek yapmaktan daha çok bütünlügüne dikkat ederek resim yapmaya benzetmektedir.

Veri Toplama :

Suç analizi için farkli kaynaklardan elde edilen veriler baslangiç noktasidir. Veri toplamada amaç aslinda birbirinden bagimsiz ya da ilgisiz gibi görünen bazi olaylarin iliskilendirilebilecegi türden donelerin bir araya getirilmesi ve analize zemin hazirlamaktir. Analizin isabetli olup olmamasi ya da kalitesi, mikro düzeyde verinin kaliteli olmasiyla dogru orantilidir. Bu nedenle Suçlarin analiz edilmesiyle ilgili olabilecek her türlü bilgi, güvenilir, dogru ve saglikli elde edilmis bilgiler olmasi idealize edilir. Ancak sosyal bilimlerin bütün alanlarinda oldugu ve özellikle nicel çalismalarda öngörüldügü üzere yapilan analizlere metodolojiden ya da veri toplama araçlarindan kaynaklanabilecek yanilma payi verilir (standart sapma).
Veri ve Veri Kaynaklari: Iyi bir analiz gerek teker teker olaylar bazinda ya da gelen anlamda olaylar hakkinda elde edilmis her türlü bilginin degerlendirilmesi sonucu ortaya çikar. Bu nedenle Suç analizi için veriler çesitlilik arz eder. Ancak bunlari siniflandirmak gerekirse genel olarak polisin spesifik olaylar ya da genel olarak Suçlarla ilgili elde edecegi veriler asagidaki sekilde siniflandirilabilir:

1. Matematiksel veriler:
1. Suç Oranlari
2. Suç aydinlatma oranlari
3. Mahkeme ve cezaevi kayitlari v.b

2. Gözlem sonuçlari:

a. Çalisanlardan sorumlu olduklari bölgelerle ilgili aldiklari bilgiler
b. Vatandas ihbarlari
c. Basin yayin organlarinda elde edilen bilgiler
3. Anket vb araçlarla elde edilen veriler,
d. Bagimsiz anketler,
e. Suçla ilgili resmi anketler,
f. Polis imdat telefonlari

Suç olaylari ile ilgili elde edilen her türlü veri kritik önem arz etmektedir. Bu nedenle yukaridaki siniflandirma kapsamina Suç sorusturma dosyalarinda elde edilen bilgilerle ilgili verilerin de dahil edilmesi mümkündür, bu özellikle Modus Operandi dosyalarinin çikartilabilmesi için önem arz etmektedir. Ancak sorusturma dosyalarinda bulunan verilerin her zaman analiz islemi için paylasimi mümkün olmayabilir bu nedenle bu konu yukarida belirtilen kapsamin disinda degerlendirilmistir. Ancak sorusturma dosyalari için özel hazirlanmis formlar bu konuda yardimci olabilir, zira bu sekilde mahkeme süreci tamamlanmis dosyalar için doldurulacak bu formlar analiz için katkida bulunacaktir.
Suç analizi yapacak birimlerin farkli üniteler tarafindan toplanmis verilere ulasabilmesi gerekmektedir, ancak burada dikkat edilmesi gereken bu birimlerin veri toplama merkezi olmadigi, sadece elde edilen verilerin analiz edildigi yerler oldugudur. Analiz birimlerinin veri alabilecekleri iki önemli veri kaynagi vardir; Kurum içi Kaynaklar ve Kurum Disi Kaynaklar.

Kurum Içi Kaynaklar:

Polis tarafindan analiz edilen verilen önemli bir kismi polisin kendisi tarafindan üretilen verilerden olusmaktadir (Buck, 1973). Kurum içi kaynaklar resmi yazili kurum evraki olabilecegi gibi gayri resmi bilgilendirme amaçli belgelerde olabilir. Bununla birlikte kurum içinde degisik amaçlar için toplanan her türlü istatistiksel bilgi bu kapsamda degerlendirilebilir.

Kurum Disi Kaynaklar:

Genellikle diger kurum yada kuruluslar tarafindan toplanan ve Suçla ilgili konularda açiklayici olabilecek her türlü veri bu kapsama girmektedir. Örnegin Devlet Istatistik Enstitüsü tarafindan toplanan ekonomik göstergeler, Suç ile gelir düzeyi arasindaki iliskinin bulanmasi için yada nüfus istatistikleri, nüfus yogunlasmasinin Suça artis ya da azalislari üzerindeki etkisinin belirlenmesi için yararli iki kaynak olabilecektir.

Verilerin Tasnifi :

Suçlarin analizinde kullanilacak verilerin elde edilmesinden sonra en önemli asama elde edilen verilerin tasnif edilerek analize hazir hale getirilmesidir. Özellikle bilgi teknolojilerinin çok hizli bir sekilde arttigi ve kapasitelerinin genisledigi günümüzde bilgi paylasimi hizlanmis, bu polis merkezlerinin ayni anda bir çok kaynaktan yüklü miktarlarda veri almalarina neden olmustur. Bu kadar çok verinin tasnif edilmemsi karmasaya dolayisiyla da isabetsiz analizlere neden olmaktadir. Yukarida bahsettigimiz teknolojik gelismeler bir diger açidan tasnif islemini kolaylastirmaktadirlar.
Günümüzde polis merkezleri geçtigimiz yillara oranla bilgi teknolojileri alanina yaptiklari yatirimi daha önceki yillara göre daha da artirmislardir (Brown, 1998). Bu polisin elde ettigi bilgileri elektronik ortama tasimasi ve daha hizli analiz etmesi bakimindan oldukça önemlidir. O’Shea ve Nicholls (2000) tarafindan yapilan çalismaya göre günümüzde polis merkezlerinin %90’i kritik olarak nitelendirdikleri verileri ve bilgileri elektronik formatta muhafaza etmektedirler.
Toplanan verilerin analiz yapan kisinin sorgulamalarina cevap verecek sekilde tasnif edilerek yazilim programlari araciligi ile sorgulamaya uygun hale getirilmesi tasnifin en önemli sonuçlarindan birini teskil eder. Bu sonuca ulasmak için veri elde edildikten sonra; veri girisinin yapilacagi yazilima, tutulacagi sunucuya (server), elde edilmek istenen amaca yönelik sorgulama yazilimlarina (I2, GIS, Arcview, SPSS v.s) ihtiyaç duyulmaktadir. Burada sorgulamayi yapacak yazilimlarin analiz isleminin niteligine göre farklilik arz ettigine dikkati çekmek yerinde olacaktir, zira bazi yazilimlar Suç analizin kendisi gibi degerlendirilmekte, bu yazilimi kullanabilen kisiler Suç analiz uzmani olarak tanimlanmaktadirlar. Herhangi bir yazilimim operatörü olan kisinin Suç analizinde uzman olmasi MS Word programini kullanan bir kisinin yazar oldugunu iddia etmesi gibidir. Takdir edilecegi üzere yazar MS Word programini kullanmayi bilebilir ancak her program kullanicisi da yazar degildir.
Diger taraftan yukarida sadece bir kaçinin ismi verilen yazilim programlarinin her birisi farkli çalisma alanlarinda da kullanilmaktadirlar ve her birinin çalisabilmesi için veri tabanina ihtiyaç vardir. Suçla ilgili verilerden olusan veri tabani kullanilarak I2 yazilimi kullanilarak kisiler arasinda iliski analizi (link analysis) yapilabilir, GIS programlari kullanilarak Suç haritalari çikartilabilir, SPSS gibi programlar araciligi ile istatistiksel analizler yapilabilir. Yukarida isimleri verilen yazilimlar ve araçlarin bir çogu oldukça pahali araçlardir, ancak burada dikkat edilmesi gereken bunlarin insan unsuru olmaksizin degerlendirildiginde çok anlam ifade etmeyecegidir.

ANALIZ - ÇÖZÜMLEME:

Bu safhada, elde edilen verilerin cevaplamak istedigimiz sorular çerçevesinde degerlendirilmesi ve birbirinden bagimsiz gibi görünen karmasik bilgi yapilarinin iliskilendirilmesi söz konusudur. Bu safhada kullanilacak analiz yöntemleri cevabi aranan sorunun niteligine, ya da analizin kimin için yapildigina göre degisme gösterir. Suç analizinde elde edilecek sonuçlarin hitap edecegi kitlenin ihtiyaçlari göz önünde bulundurularak farkli metotlar kullanilabilir. Örnegin halkin bilgilendirilmesi ve Suç korkusunun ortadan kaldirilmasi amaciyla yapilacak analiz türünde eldeki veriler bu çerçevede degerlendirilerek daha çok bir sehir de meydana gelen Suç türlerine göre Suçun en fazla islendigi bölgeler haritalarda tespit edilerek bazi bu haritalar bazi grafiklerle desteklenerek halkin bilgisine sunulmak üzere kamuya açik yerlerde ilan edilir. Bununla birlikte, politika belirleyen yöneticiler için yapilacak analizler daha çok çözüm odakli istatistiki iliskilendirmelerle desteklenmis olarak yapilir. Herhangi bir Suçla ya da birden fazla Suçlarla ilgili polise yönelik yapilacak analizler ise Suçlularin farkli olaylarda gösterdikleri ortak özellikler, Suçlarin islerin yöntemleri gibi konularda degerlendirilerek yapilmaktadir.

Gottlieb (1998) veri analizinde iki ana konuya dikkat çekmektedir: 1-Haritalandirma teknikleri kullanilarak cografi iliskilendirmeler ve bölgesel degerlendirilmelerin yapildigi analizler, 2- Benzer olaylarin olma sikligi, olaylardaki etkenlerin benzerliklerinin tespit edilmesi ve mevcut verilerden farkli sorgulamalarin yapilabilecegi teknikler. Link analizleri, MO (Modus Operandi) tespitleri gibi.
Bununla birlikte Suç egilimlerinin tespit edilmesi, en sik tekrarlanan Suç türlerinin, baska Suçlarla iliskilerinin belirlenmesi, farkli Suçlar için magdur tiplerinin belirlenmesi, farkli Suçlarin islendigi cografik özelliklerin belirlenmesi, gelecekle ilgili önleyici tahminlerde bulunma, yogunlasilmasi gereken Suç türlerinin belirlenmesi ve bunlara karsi üretilecek çözümler bu safhada ortaya çikarilabilecek sonuçlar olarak degerlendirilebilir.

SONUÇLARIN ILGILILERE DUYURULMASI

Kullanilmayan bilgi anlamsizdir bu nedenle analiz gerçeklestirdikten sonra elde edilen sonuçlarin mutlaka ilgili kullanicilara iletilmesi gerekmektedir. Bu kullanim polisin farkli birimleri olabilecegi gibi özel sirketler, diger kamu kuruluslari, yatirimcilar ve vatandaslar olabilirler.
Etkili analiz kadar bu analiz sonuçlarinin hem iç hem de distan gelecek ihtiyaçlara cevap vermesi ve ilgililere iletilmesi de önem tasimaktadir. Bir diger ifadeyle, kullanicisina ulastirilmayan bilgi deger kazanmayacaktir. Suç analizi sonucu elde edilen bilgilerin iç ve dis müsteriler tarafindan kullanilmasi söz konusudur, iç müsteriler polis konuyla ilgili diger birimleri, dis müsteriler ise farkli kurumlar olabilecegi, özel sektör yöneticileri, gibi polisin disindaki bütün vatandaslari kapsamaktadir.
Iç müsteriler için Suç analizi birimleri günlük haftalik ya da bültenler yayinlarlar, bunun yaninda ilgili birimler tarafindan talep edilen degerlendirme bilgileri içinde özel hazirlanmis raporlar ilgili birimlere sunulabilir. Dis müsterilerin için ihtiyaç duyulabilecek türde bilgiler internet üzerinden web sayfalari araciligi ile basin yayin organlarina verilecek kisa süreli bilgiler araciligi ile duyurulur.

GERI BILDIRIM VE DEGERLENDIRME

Suç analizi birimleri için degisik taleplere sagladiklari verilerin hitap ettikleri kisilerin ihtiyaçlarini karsilayip karsilamadigini ölçmeleri ve ilgili kisi ve birimlerden degerlendirme amaçli geribildirim almalari oldukça önemlidir. Elde edilen geri bildirim sonuçlarina göre bu birimler analiz yöntemlerini de test etme ve onlarin gerçegi yansitip yansitmadiklarini ögrenme imkani elde ederler.
Geribildirim, bu amaç için hazirlanmis formlarinin araciligi yapilabilir. Analiz bilgileri ilgili yerlere iletildigi anda, bu bilgilerle birlikte gönderilen formlar kullanicilar tarafindan doldurulur ve analiz birimine gönderilir. Bunun yaninda ilgili kisilere yönelik anket çalismalari ve dogrudan analiz yapilan olaylarla ilgili degerlendirme raporlari gözden geçirilerek, analiz sonucu yapilan tutuklamalar, yakalamalar olaylarin azalmasi v.b gibi sonuçlar ile Suç analizi birimlerinden talep edilen bilgi sayisinda ki artis gibi konular geri bildirimler için kaynak olarak kullanilabilecek hususlardir.

SUÇ  ANALIZININ FONKSIYONLARI