| |
Bilisim Sözlügü
-A-
Account : Internete baglanmak için, internet servis saglayicilarindan aldiginiz sifreli kullanici hesabi.
AC97: (Audio Codec 97) Bilgisayarda modem ve ses karti fonksiyonlan
için islemcinin gücünden yararlanmayi öngören yeni bir teknoloji
Alias : Takma ad.
AGP: (Advanced Graphics Port) Sadece ekran kartlari için çikarilmis, grafik
kartinin dogrudan islemciye erismesini saglayan 32 bitlik bir veriyolu.
Anakart : Bilgisayarin bazini olusturan diger birimlerin çalismasini saglayan en önemli elektronik devre.
Animated : Web sayfalarinda bulunan hareketlendirilmis resim, yazi ya da ikonlar.
Applet : Baglanilan internet adresinde hazir olarak bulunan, Java dilinde yazilmis programlarin derlenis biçimi.
Application : Bir yazilimin uygulanabilen en küçük parçasi.
Arayüz : Bilgisayarda bir yazilimi kullanabilmeniz için olusturulan menüler, butonlar ve grafik ortami.
Archie : Internet üzerinde FTP dosyalarini aramaya olanak veren bir arastirma araci.
ASCII : American Standard Codes for Information Interchange ‘in kisaltmasidir. Tüm dünyada çok yaygin olarak kullanilan Latin harflerini tanimlamaya yarayan bilgisayar kodlari standardina verilen addir. Bu standart sayesinde, her tür bilgisayar kolayca metin alisverisi yapabilir.
ATM : (Asynchronous Transfer Mode) Bir paket anahtarlama teknolojisi. ATM, verileri byte büyüklügünde hücrelere ayirir ve ayni zamanda 53 hücrelik paketler halinde iletir.
Attachment : (Eklenmis dosya) Normal e-maillere dosya ekleyerek gönderme islemidir. Eklenmis dosya kullanimi, mail programlarinin bir özelligidir.
Attribute : Nitelik anlamina gelir.
Aygit Yöneticisi: Windows 9xte donanim aygitlari ile ilgili bilgilere erisilip çesitli donanim ayarlarinin yapilabildigi bir pencere
-B-
Backbone : (Omurga) Bilgisayar aglarindaki çok yüksek kapasiteli hat ya da seri baglanti yollarina verilen addir. Omurgalar, sehirleri, ülkeleri ya da kitalari internet üzerinde birbirine baglar.
Baglanti kapisi: (Port) Kasanin arkasinda, çesitli çevre birimlerini baglamak
için kullanilan, disi veya erkek girisler.
Bandwidth : Bir sebeke üzerinden gönderilecek sinyalin en düsük ve en yüksek frekanslari arasindaki farka verilen addir. Ayrica veri haberlesmesinde sebekeden akabilecek maksimum veri hizini belirtmek için de kullanilir. Bps ölçü birimi, saniyede transfer edilen veri sayisini ifade eder.
Beta : Bilgisayar dünyasindaki programlarin gelistirilme ve test asamasinda olduklarini belirten sifat.
Bit : Iletilebilen en küçük veri miktaridir.
Bitmap : Bilgisayar ekraninda bir resmi görüntülemek için gereken tüm renk bilgilerinin verildigi resim formatlarina verilen genel ad.
Bios : (Basic Input Output System) Bilgisayar ilk açildiginda anakart ve üzerindeki kartlari taniyan ve bunlar hakkinda islemciye bilgi veren küçük progr*yasak kelime*. Anakart üzerindeki ROM adindaki silinmeyen hafiza üzerinde bulunur.
Bookmark : Istenilen internet adresinin saklanmasi.
Boot: Bilgisayari açarak isletim sisteminin yüklenmesini saglamak
Bounce : Elektronik postanin, gönderilen adrese ulasamadan geri gelmesidir.
Bps : (Bits per second) Veri aktarma hizini ölçme birimi. Bir saniyede geçen bit miktarina verilen ad. 8 bit, 1 byte eder.
Browser : Tarayici. Internet adreslerini bulup, onlara ulasmamizi saglayan bir program.
Bug : Bir program üzerinde yazim hatasindan kaynaklanan sistem açigi, hata.
Bus hizi : Anakart üzerindeki islem akis hizi. Islemci yüksek hizlarda çalissa da anakartin yavasligi hizi etkiler.
-C-
Carbon Copy : (CC) Elektronik postanin kopyasinin ilgili kisilere gönderilmesidir.
CGI : (Common Gateway Interface) Web sayfalari üzerinden bir baska yazilimla iliski kurup sonucu yansitan yazilimlarin genel adidir.
Chipset : Anakart üzerinde bulunan ve veri akisini kontrol eden islemcilere ve markalarina verilen ad.
Client : Bir ag servisini kullanan kullanici veya kullaniciya hizmet eden program.
CPU : (Central Processing Unit) (Merkezi Islem Birimi) Bilgisayarin hesaplamalarini yaptigi ana chip ‘e verilen isim.
COM portu: Seri port, iletisim portu.(Modem,Fare,Klavye..)
Cookie : Browser tarafindan kullaniciya gönderilen ve kullanicinin harddiskine yerlesen küçük dosyacik. Bu dosya ziyaret edilen site hakkinda tarih, kullanici adi, ziyaret saati gibi bilgileri içerir. Ayni sitenin bir sonraki ziyaretinde kontrol edilir.
Cracker : Sistem kirici. Sistem kirici yetkisi olmayan, bilgisayar sistemlerine girmeye çalisan kisilere verilen isimdir. Bu kisiler bilgisayar hastalarinin (hackers) tersine kötü niyetlidir ve kirdiklari sistemlerden bir çok menfaat elde ederler.
Cursor : Imleç. Bilgisayar ekraninda göz kirpan çizgi veya kutu. Bir sonraki data girisinin nereye yapilacagini gösteren isaret.
Cyberspace : Siberuzay. Yazar William Gibson ‘un Nouromancer adli kitabinda geçen bu deyim, bilgisayar aglarinda bulunan tüm bilgi kaynaklarini anlatmak için kullanilir. Network bilgisayarlarinin bulundugu dünyayi tanimlar.
-D-
Data : Manyetik ortamda her türlü bilgiye verilen addir.
Default:Ondeger.Bir yazilim ve donanimin,standart,ilk geldigi haldeki ayari
Diagnose : Teshis etmek. Diagnostic yazilimlari, bilgisayarlarda meydana gelebilecek problemlerin teshisi için kullanilir. Bu programlar çok çesitlidir. Sadece donanimi veya sadece yazilimi kontrol eden programlar mevcuttur. Örnegin “Scandisk” harddiski kontrol eden ve buldugu problemleri düzelten bir teshis yazilimidir.
Dial up : Iletisim kurulacak noktanin telefon hatti üzerinden aranmasiyla kurulan veri haberlesme metodudur.
Dip switch: Jumperdaki gibi devreleri tamamlamak için kullanilan ,ancak daha pratik, minik salterler.
DIMM : (Dual Inline Memory Modules) Yeni model anakartlar üzerinde 12 ns altinda erisim hizi saglayan 168 pinlik RAM modelleridir.
Direct AGP: Yeni I810 yongasetli anakartlarda, AGP grafik karti için ayri bir yarik bulunmaz, çünkü grafik islemcisi anakartla bütünlesiktir ve islemciye Direct AGP olarak adlandirilan veriyolundan ulasir.
DNS : (Domain Name System) (Alan Ismi Sistemi) Internete bagli birimleri (host) gruplandirmaya yarayan adlandirma sistemidir. Böylece tüm adresler bir grup altinda tanimlanmis olur. (edu.tr gibi).
Domain Name : Bir internet bölgesini tanimlayan ve benzeri olmayan bir adrestir. Adres her zaman birbirinden noktayla ayrilmis olan iki veya daha fazla parçadan olusur.
Dos : Dos Isletim Sistemi. Bilgisayarin bilgi girisi ve depolama islemleri için hazir hale gelmesini saglayan islemler toplulugu.
Doku: (Texture) Herhangi bir modelleme yaziliminda (veya tasarim programinda, oyunda vs.) modellenen bir nesnenin kaplanan yüzeyi.Renk ve parlaklik gibi iki boyutlu doku özelliklerinin yaninda saydamlik, isigi yansitma gibi üç. Boyutlu doku özellikleri de vardir.
Doskey : Komut isteminde girilen komutlari tekrar kullanmaya yarayan bir kisayol komutudur. Yukari ok tusunu kullanarak bilgisayari açtiktan sonra girdiginiz komutlari yeniden çagirabilirsiniz.
Download : Bir bilgisayara baska bir ortamdan bilgi aktarma isi. Internetten dosya kaydetme islemine de verilen addir.
Dpi : (dot per inch square) Uzunluk birimi olan inç ölçüsü cinsinden bir inç karede bulunan nokta miktari. (1 inç : 2.54 cm)
Driver : Iki ayri anlamda kullanilabilir. Ilki bilgisayara bagli olan disket veya harddisk sürücüsü. Digeri bir bilgisayar parçasinin bilgisayara tanitilmasi için kullanilan ve parça üreticisi tarafindan saglanan küçük progr*yasak kelime*tir.
DTD : Document Type Definition ‘in kisaltmasidir.
DVD : (Digital Video Disc) Fiziksel olarak CD ile ayni boyutlarda olan ancak çift katli ve çift tarafli olan disktir. Tamamina 17 gb veri depolanabilen DVD ‘ler, MPEG-2 kalitesinde film seyredilmesine imkan taniyor.
Dynamic Video Memory: Yeni I810 yongasetli anakartlarda, Direct AGP (bkz.) veriyolu ve sistem belleginin verimli kullanimi sayesinde PCde güçlü grafik özellikleri sunmayi vaadeden bir mimari.
-E-
ECC: (Error Correcting Code) Bir bellek özelligi. Bu tür bellekler, bilgi 0 ve 1ler halinde bellege ulastiginda fazladan bir yonga ikili sayi düzeninde hesap yapip, toplam rakam yanlis gelirse hatanin hangi 0 ve 1 de oldugunu çözüp düzeltiyor.
EDO DRAM: (Extended Data Output Dynamic Random Access Memory) Standart DRAMden daha hizli bir DRAM bellek türü. Bir seferde tek bir veri bloguna ulasabilen Standart DRAM bellegin aksine bir önceki veri blokunu islemciye gönderirken ayni anda bir sonraki veriyi almaya baslayabiliyordu. SDRAM belleklerle birlikte silindi.
EDO : (Extended Data Output) Eski model Pentium anakartlar üzerinde yer alan, 72 pinlik 60 ns hiza sahip RAM tipi.
Elektronik Para : (e-para, e-cash) Bir bilgisayar kullanicisinin sabit diskinde kendi adina kayitli bulunan ve internet üzerinden yaptigi alisverislerde harcayabilecegi paradir. Harcama yapildikça, harcanan miktar toplamdan düsülür.
Elektronik Posta : (e-posta, e-mail) Posta islemlerinin bilgisayar ortaminda yapilmasidir. Bilgisayar iletisiminin temel taslarindan biridir.
Encryption : Internet üzerinde transfer edilen bilgilerin, üçüncü sahislar tarafindan okunmasini engellemek amaciyla sifrelenmesidir.
Ethernet : Internetin yüzlerce kati hizindaki yerel agdir.
Extension : Uzanti. Dosya adindan sonra yazilan üç karaktere kadar ek. Extension, dosya adinin belirleyicisi veya ayiricisi olarak görev yapar. Dosya adindan (.) ile ayrilir. .DOS, .AVI, .WRI, .BAS vb.
Extract : Sikistirilmis bir dosyayi açmak veya genisletmek. Winzip veya diger sikistirma programlari, dosyayi açmak için bu terimi kullanir.
-F-
FAT: (File Allocation Table) Dosya Atama Tablosu anlamina gelir. DOS ve Windows 9x isletim sistemlerinde kullanilan bu sistem dosyalarin ve klasörlerin disk üzerindeki adreslerini tutar
FAQ : (Frequently Asked Question) (Sikça Sorulan Sorular) Internet üzerinde belli bir konu hakkinda sikça sorulan sorularin yanitlandigi sayfalarin adidir.
Favorites : Internet Explorer ‘da kullanilan sevilen sitelerin, bilgisayarda tekrar kullanimi için kisayol olusturmasidir.
FDISK: Diski mantiksal olarak birden fazla parçaya, farkli sürücüler halinde bölmek için kullanilan DOS programi.
Feed : Bilgi beslemesidir.
Finger : Diger internet bölgelerindeki kisileri bulmak için kullanilan bir yazilim aracidir. Bazen kisisel olmayan bilgilere erisebilmek için de kullanilir.
Firewall : (Güvenlik Sistemleri) Internet üzerinden baglanan kisilerin bir sisteme girisini kisitlayan, yasaklayan bir bilgisayar ve üzerindeki yazilima verilen addir. Bu sistem sayesinde özel bilgiler baskalarindan saklanabilir ve kisisel güvenlik saglanabilir. Firewall ‘a verilen tanimlar sayesinde kisisel bilgilere sadece izin verildigi ölçüde ulasilabilir.
Flame : Belli bir konuda, kapasiteyi asmis elektronik posta ya da Usenet mesajlarina verilen addir.
Flash BIOS: Yazilabilir BIOS türü
Format : Dilimizde biçim denilen bu sözcük ayni zamanda bilgilerinizi depoladiginiz bir sabit sürücüdeki bilgilerin silinerek sifirdan kullanilmasi anlamina da geliyor.
FPU : (Floating Point Unit) (Kayan Nokta Ünitesi) CPU üzerinde bulunan ve çok hassas islemlerin yapilmasinda görev alan ünite.
Frame Relay : Verilerin çok yüksek hizlarda dijital aglar üzerinden iletilmesini saglayan bir teknolojidir.
Freeware : Bedelsiz dagitilan ve kullanilan yazilimlara verilen addir.
FSP : (File Send Protocol) FTP ‘ye alternatif olarak gelistirilen bir protokoldür. FTP ‘ye olan en büyük üstünlügü, yarida kalan bir dosya transferi islemine kaldigi yerden daha sonra devam edebilmesidir.
FTP : (File Transfer Protocol) Internete bagli bir bilgisayardan digerine dosya aktarimi yapmak için gelistirilen bir internet protokolü ve bu isi yapan uygulama programlaridir.
FYI : (For Your Information) (Bilginize Sunulur)
-G-
Gamut : Tarayicilarin, film çikis cihazlarinin vb. kabul ettigi renk sinirlama, tanima limiti.
Gateway : Iki degisik protokol kullanan bilgisayar aglari arasinda veri transferine olanak taniyan sistemin adidir.
Genisleme Karti: (Expansion Card) PCnizdeki ISA, PCI, AGP vs. slotlarina takilabilen , her tür karta (ekran karti, modem, TV karti gibi) genisleme kartti adi verilir. PCnin özelliklerini artiran, genisleten kart anlaminda.. Aslinda bu terim daha çok Macintosh dünyasinda kullanilir
Genisleme Yuvasi: (Expansion Slot) Genisleme kartlarinin takildigi yariklara
(slot) verilen bir diger ad.
Generic: Standart, aksesuarsiz anlaminda kullanilabilir. Genelde bir islemciyi kullanan ekran kartlan için kart üreticisinin degil, islemci üreticisinin çikardigi, kartin markasindan bagimsiz sürücüler için kullanilir
GIF : (Graphics Interchange Format) Resimleri, sikistirma olmadan kaliteli biçimde saklamaya yarayan grafik formatidir.
Gopher : Internet üzerindeki bilgilere hiyerarsik menüler halinde erisimi saglayan dagitilmis bilgi hizmetidir. Gopher kullanicinin bir kullanici programi (client) kullanarak tüm gopher dagiticilarindaki (servers) bilgilere ulasmasini saglar. Tüm dagiticilardaki bilgilerin toplami gopher uzayi olusturur. Kullanici ve dagitici programlari internet üzerinde ücretsiz olarak mevcuttur. Genellikle text tabanli (düz yazi) bilgilere menüler yardimiyla kolayca ulasilmasini saglayan bir sistem ve bu sistemin kullandigi TCP/IP protokolüdür.
Guest : Kullanicinin kayit zorunlulugu bulunan bir sitede sinirli biçimde gezebildigi konumdur.
-H-
Hacker : Bilgisayar aglarina, açiklarini kullanarak izinsiz girip, var olan programlari bozmaktan zevk alan kisilere verilen isimdir. Bu terim bazen yanlislikla cracker yerine kullanilir.
Hardware : (Donanim) Bilgisayar sisteminin sahip oldugu cihazlarin tümü.
Hit : Web sayfasina bir kez ulasilmasidir. Hit sayisi, o sayfaya, belirtilen süre içinde kaç kez ulasildigini gösterir.
Home Page : Bir sitenin ana sayfasidir.
Host : Iletisim ana sistemi. Kullanicilarin diger iletisim ana sistemleriyle haberlesmesini saglayan bilgisayar. Kisiler haberlesmeyi elektronik posta, telnet ve FTP gibi programlar vasitasiyla yaparlar.
HTML : (Hyper Text Markup Language) Bir programlama dili yorumlayicisidir. Bu dil daha çok, yazili bir dokümani formatlamak ve bir objeden baska bir objeye linkler saglamak ile ilgili komutlar içerir.
HTML Editor : Web sayfalari hazirlamak için kullanilan yazilimdir.
HTTP : (Hyper Text Transfer Protocol) Web sayfalarinin transfer edilmesine ve okunabilmesine imkan veren protokolün adidir.
Hyperlink : Üst-bag anlaminda kullanilir.
Hypertext : Üst-metin anlaminda kullanilir. Dokümanlari biçimlendirmek, resim eklemek, baglantilar yaratmak için kullanilan metotdur.
-I-
Icon : (Ikon) Yazilimlarda ya da internette karsilasilan küçük resimler.
Ide : Harddisklerin bilgi transfer etmekte kullandiklari protokol ve veri yolu adidir.
Identification : Program kullanirken veya internette gezinirken kullanicinin kendini tanitmasidir.
Inbox : Elektronik postalarin geldigi dizine verilen addir.
Inline image : Satir içi resimdir.
Install : Herhangi bir yazilimin bilgisayara yüklenmesidir.
Interactive : Es zamanli etkilesimdir.
Interface : (Arabirim) Bilgisayarin bir bölümünden baska bir bilgisayara veya harici bir cihaza (printer, monitör veya modem gibi) bilgi iletisiminin kanalize edildigi yerdir.
Internet : Birçok bilgisayar sisteminin, TCP/IP protokolü sayesinde birbirine baglanmasiyla ortaya çikan, dünya çapinda yayginlasmis ve durmaksizin büyüyen bir iletisim agi ve dev bir bilgi kaynagidir. Internet sayesinde bilgiye daha çabuk ulasilabilir ve bilgi, interaktif (etkilesimli) bir biçimde daha çok insanla paylasilabilir. Internet henüz yazili kurallari olmayan ve yasantimiza yeni kavramlar sokan farkli ve bagimsiz bir ortamdir.
Intranet : Bir kurulusun bilgisayarlarini kendi içinde birbirine baglayan, çogunlukla TCP/IP tabanli bir agdir. Böylece yerel aglar (LAN) ve genis aglan (WAN) birbirine baglanabilir. Temel olusturulma amaçlari, kurulus bünyesindeki bilgileri ve bilgi islem kapasitesini paylasmaktir.
IP : Bir internet protokolüdür. IP numarasi ise internette kullanilan bir çesit adreslemedir. Siz internete baglandiginiz andan itibaren size bir IP numarasi atanir. Hangi IP numarasini kullandiginizi bilmenize gerek yoktur.
IRC : (Internet Relay Chat) (Birlesik Hizmetler Veri Sebekesi) Birçok kisinin ayni anda etkilesimli mesajlarla haberlesebildigi, sohbet edebildigi bir platform ve bunu saglayan programlardir.
ISA : Anakartlar üzerinde 16 bitlik veri akisinin yapilabildigi kapilardir.
ISDN : (Integrated Services Digital Network) Özellikle normal telefon hatlari üzerinden yüksek hizda entegre ses (analog) ve veri (dijital) aktarilmasini saglayan bir dizi iletisim protokolüdür.
ISO : International Standarts Organization ‘in kisaltmasidir.
ISOC : (Internet Society) Tüm dünyada interneti yönlendiren organizasyondur.
ISP : (Internet Service Provider) (Internet Servis Saglayicisi) Bilgisayar kullanicilarini internete baglayan sirket ya da kurumlardir.
-J-
Jamming : Bir isletim sistemini istenmeyen sinyallerle kasten bozma.
Java : Sun Microsystems tarafindan yaratilan, web sayfalarindaki interaktifligi saglayan sistemin adidir. Isletim sistemlerinin web uygulamalarini çalistirmalarinda kullanilan ortak bilgisayar dilidir.
JPEG : (Joint Photographic Experts Group) Bir tür sikistirilmis grafik formatidir.
-K-
Kartus : Mürekkep püskürtmeli yazicilarin mürekkeplerini içeren ufak kutucuktur.
Kernel : Isletim sisteminin kalbi olan çekirdek program yapisidir.
Kilobyte : Hafiza kapasitesini gösteren bir ölçü birimidir. 1 kilobyte 1024 byte ‘a esittir.
Kiosk : Kiosk bir PC ve dokunmatik ekrandan olusan bir sistemdir. Kullanici klavye ve fare kullanmadigi gibi bilgisayar da görebilecegi zarar ve estetik nedenlerden ötürü bir kutu içinde saklanir. Küçük bir yazici ekiyle kiosklarin yazili materyal verebilen mekanizmalar seklinde kullanilmalari da mümkündür.Basit bir PC ve dokunmatik ekrandan olusan bu sistemin kullanim alanlarina her geçen gün bir yenisi eklenmektedir. Firmalar kiosklari satis ve pazarlama destegi, tüketici enformasyon merkezi, arastirma merkezi olarak veya reklam amaçli kullanabilirler. Kiosklar; tüketicinin, herhangi bir faaliyete bilet alma, rezervasyon yapma hatta siparis verme gibi isteklerine cevap veren sistemler olarak da kullanilmaktadir. Kolay tasinabilmesi, düsük kurulma bedelleri ve kapladigi alanin küçüklügü nedeniyle istenilen yere (alisveris merkezi, süpermarket, tiyatro, otel vs.) konulabilir.Kiosklarin bu iletisim agi araciligiyla birbirleriyle haberlesmesi mümkün oldugu gibi, sirket bünyesinde kurulan bir merkez birim araciligi ile istenilen araliklarla bilginin güncellestirilmesi de mümkündür.Enformasyon veriminin yanisira, kullaniciya sorduklari sorularla kiosklar birer data toplama merkezi olarakta kullanilabilir. Toplanan bilgiler yine bir ag araciligiyla ana merkeze aktarilabilir ve analiz programlari sayesinde istenilen çerçevede raporlar alinabilir.
Knowbot : Deneme safhasinda bir rehber hizmetidir. Beyaz Sayfalar (white pages) gibi.
Konfigürasyon : (Configuration) Bir bilgisayari olusturan parçalarin tümü ya da programlarin ayarlarinin tümü.
-L-
L2 Cache : Islemcinin içindeki ön bellege ek olarak anakart üzerinde bulunan, hizli hafiza modüllerinden olusan ön bellektir.
LAN : (Local Area Network) Telefon hattina girmeden, bilgisayarlararasi veri sebekesi.
Leased Line : Iki site arasinda baglanti saglayan kiralik hatlar.
Link : Internette gezilen sayfalarin içerisinden bir diger sayfaya veya siteye verilebilen yönlendirmedir.
Live : “Canli Yayin” kavraminin internet üzerindeki karsiligiyla aynidir. Uygun programlarla internet üzerinden çesitli yayinlar canli olarak izlenebilir.
Lurker : Bir tartismaya, sohbete ya da diger gruplardaki tartismalara katilmak yerine, yalnizca izleyen kisilere verilen addir. Yeni girilen bir tartisma grubunda bir süre lurker olmak, tartismanin gelisme yönü ve içerigini anlamak açisindan önerilmektedir.
-M-
Mail : Internet üzerinde yazismalarda mektup olarak tanimlanabilecek dosyalardir.
Mailing List : Kisilerin belli bir konudaki görüslerini elektronik posta araciligiyla grup üyelerine dagitmalaridir. Iki çesit mailing list vardir: Birincisinde, her kullanici, grup üyelerinin adreslerine sahiptir ve to bölümüne herkesin adresini yazarak mesajini gönderir. Ikincisinde, mesajlar bir bilgisayara gönderilir ve mesajlarin dagitimini bu bilgisayar gerçeklestirir.
Map : Web sayfasindaki bir resmin bir noktasindan, resmin o noktasiyla ya da çagristirdigi konuyla ilgili baska alanlara linkler verilmesi. Bir resmin map edilmis oldugunu, internet yaziliminin (browser) üzerinde fare ile dolastiginizda sol alt kösede beliren koordinatlardan anlayabilirsiniz.
Markup Language : Internet üzerinde dökümanlara biçim kazandirmak üzere hazirlanmis mark-up karakterlerini desifre eden dile denir. Bilgisayara okunan dosyanin ekranda nasil biçim almasi gerektigini anlatir. HTML web sayfalari hazirlamak için gelistirilmis bir mark-up dildir.
MIME : (Multipurpose Internet Mail Extensions) (Çok Amaçli Internet Posta Uzantilari) Internet e-postasinin grafik, ses, fax gibi metin olmayan bilgileri de gönderebilen genisletilmis halidir.
Mirror : Bir internet kaynaginin degisik bir adreste de aynen barindirilmasidir. Çok kullanilan bir adrese alternatif olarak kurulan, asil adreste sunulan tüm dosyalarin kopyalarinin bulundugu ve sik sik yenilenen sitelere verilen addir. Mirror site yaratilmasinin nedeni, telefon hatlarinda olusan yükü hafifletmektir.
MMX: (Multimedia Extensions) Intelin gelistirdigi MMX, islemcilere eklenen 57 multimedya komutuna verilen addir. MMX islemciler bazi genel multimedya operasyonlarii üstlenirler (örnegin, normalde ses
karti veya modemler tarafindan yapilan di|ital sinyal isleme). Ancak u komut setinin kullanilabilmesi için MMX uyumlu yazilimlarin kullanilmasi gereklidir.
Modem : Modülatör - Demodülatör ün kisa yazilisidir. Bilgisayardan gelen sinyalleri analog sinyal haline dönüstürerek telefon hatti üzerinden nakledilebilmesini mümkün kilar veya bu yolla gelen sinyalleri bilgisayarin kullanabilecegi hale dönüstürür. Yani bilgisayarinizin telefon hattina baglanarak diger bilgisayarlarla baglanti kurmasini saglayan araçtir.
MPEG : Motion Picture Experts Group ‘un kisaltmasidir. Bir video formatidir.
MPEG-1: 352x240 çözünürlükte 3 0 kare/sn video hizi sunan bir video sikistirma formati. Tam ekran kare atlamasiz olarak oynatilabilir amabu durumda görüntü kayiplidir.
MPEG-2: 720x480 ve 104x768 çözünür-lükte 60 kare/sn video hizi, CD klitesinde ses sunan bir video sikistirma formati. MPEG-2de 2 saatlikbir film, pek görüntü kaybi olmadan birkaç GBlik alana sigabilir
Multitasking : Birden çok görevliliktir. Bilgisayarlarin bir isi yaparken baska bir görevi de ayni zaman içinde tamamlamasi anlaminda kullanilir. Bilgisayar multitasking ‘i olmayan DOS ‘ta disket formatlarken baska bir görev gerçeklestiremez. Windows ‘ta ise ayni anda birden çok görev gerçeklestirebilmek mümkündür.
-N-
Netiket : Internet üzerinde kullanilmasi gereken genel ahlak kurallaridir.
Netiquette : Internet görgü kurallari. (bakiniz ISOC)
News Group : Internet üzerinde yapilan açik tartisma ya da haber gruplarina verilen addir. E-mail ‘den en önemli farki, postalanan mesajlarin ilgili haber grubundaki tüm kisiler tarafindan okunabilmesi.
News Server : Haber gruplarina ev sahipligi yapan sunuculara verilen addir.
NFS : (Network File System) Bilgisayarlarda kullanilan programlarin network makinelerinde kullanilmasini saglar.
Nick Name : Sohbet alanlarinda kullanilan takma addir.
NNTP : Network News Transfer Protocol ‘un kisaltmasidir. Tartisma gruplari protokolüne verilen addir.
-O-
OCR : (Optik Karekter Tanima) Yazili veya basili karakterlerin makina tarafindan ve foto-elektrik transuderlerden gelen girdilere dayanarak tanimasi.
Offline : Aktif sisteme bagli olmama durumudur.
Off Topic : Tartisma grubunun konusu disinda mesaj yazmak anlamina gelir.
Online : Aktif sisteme bagli olma durumudur.
Online Service : Abonelerine özel elektronik posta, tartisma ve sohbet gruplari, bilgi bankalari hizmetleri sunan ve genellikle internete baglanma olanagi veren ticari bilgisayar aglarinin genel adidir.
Overclock : Bilgisayarin anakart üzerindeki ayarlarinin degistirilerek hizlandirilmasidir.
Overload : Asiri yüklenme.
-P-
Partition : Harddiskte yer alan, herbiri farkli harfe sahip sürücülere verilen addir. Bir harddisk birden çok sürücü gibi görünebilir.
PC : (Personal Computer) (Kisisel Bilgisayar)
PCI : Anakart üzerinde 64 bitlik veri akisinin yapilabildigi kapilardir.
PEM : Privacy Enhanced Mail ‘in kisaltmasidir.
PGP : Pretty Good Privacy ‘nin kisaltmasidir.
Plug In : Bazi programlara daha sonra özellik eklenmesi için kullanilan küçük program yamalaridir.
PNG : Gif formatindan daha küçük, JPEG ‘den daha büyük yeni bir grafik formatidir.
POP : (Post Office Protocol) (Posta Ofisi Protokolü) Tek kullanici sistemlerin baglandiklari hizmet birimlerinden posta mesaji alisverisi yapabilmelerini saglayan protokoldür. POP, POP2 ve POP3 diye üç uyarlamasi vardir. Sonraki uyarlamalar önceliklerle uyumlu degildir.
POP : (Point of Presence) Bir bilgisayar agina erisim için baglanti kurulacak en yakin nokta ya da telefon numarasidir.
Parity: (Parite) Bir bellek özelligi |
