Veri Gizleme
Veri gizleme, iyi ya da kötü niyet ile hayatimizin içindedir. Önemli sirlari saklamak (devlet vs.) için kullanildigi gibi terör olaylari planlamasinda da kullanilabilir.
Birçok tarihçi tarafindan anlatildigina göre binlerce yil önce yazilan yazilardan ortaya çikmistir.
Ilk gizli mesajlarin, veri gizlemenin Misir Medeniyetinde kullanilan “hiyeroglif” oldugu söylenir.
Diger yandan diger ülkelerden bahsetmek gerekir ise; Çin, askeri ve politik mesajlari koruyabilmek için mesajin yazildigi kagit ya da ipegi balmumu ile örtmüstür.
Medeniyetler gelistikçe, iletisim biçimleri de geliserek daha karisik kriptogramlar ve anagramlar içermeye baslamistir.

Bu grafik ile gelisimini gösterebiliriz.
Kriptoloji
Kriptogramlar ve anagramlar genelde bulmacalarda bulunur.
Kriptoprogram’in asil amaci, gizlenip gönderilen mesajin harflerinin yerine hangi harflerin gelecegini bulup asil mesaji ortaya çikarmasidir. Anagram ise, ayni harflerle yazilan ama harfleri yer degistirince ayri anlama gelen sözcüklerdir.
Her iki durumda da, kullanilan yönteme veya algoritmaya göre mesaj gizlenir.
Bu tip durumlarda genelde Gönderici ve Alici’ya ait bir anahtar vardir ve bu anahtar olmadan mesaji baska biri okuyamaz. Bunu grafik ile anlatmaya çalisalim.

Substitution(Yerine Koyma) Sifrelemesi
Bu sifreleme yönteminde metindeki harfler, sayilar ve semboller ile degistirilir. Algoritma ise bu degisimin nasil gerçeklesecegini belirtir. Bu yüzden alici gönderilen mesaji okuyabilmek için metinin sifrelendigi anahtari bilmelidir. Anahtari aldiginda sifreli metini anahtara göre çözerek asil gönderilen mesaji okuyabilir.
Sezar Sifrelemesi
Julius Caesar, askeri haberlesmeler için bir sifreleme olusturdu. Bu sifreleme Roma Alfabesini Yunan Alfabesi ile yer degistiriyordu. Bu sifreleme ile mesajlarinin düsman askerler tarafindan okunmasini engellemistir.
Sezar daha sonra daha gelismis bir sifreleme olusturdu. Sezar sadece alfabenin harflerini belli bir miktarda degistirmisti. Bu degistirilen alfabe daha sonra tekrar degistirilmek için kullanildi.

Bu sekilde bir sifre olusturalim mi ? Üstteki anahtari kullanalim.
Metin : CyberWARRIOR
Sifrelenmis : HDGKWBFWWNTW
Radyo Mesaji ve Mors Alfabesi
Samuel Morse , 1800’lü yillarda telgraf üzerinden mesaj göndermek için bir kod olusturdu.
Morse, her bir harfi temsil edecek çizgi ve nokta olusturdu. Yani bugün bile kullanilan bu kod harfler ile nokta ve çizgilerin yer degismesidir.
Bu yöntemin bir sifrele olmadigini savunanlar da var. Çünkü bu bir metini gizleme degil, telefonun olmadigi bir devirde haberlesme yöntemidir diyorlar.
Ne kadar haklilar? Bu konu tartisilir.
Alfabesine bakalim.

Buradaki “—“ çizgileri uzun , “.” Noktalari ise kisa basis olarak düsünebilirsiniz.
Vigenere Sifrelemesi
Bu sifreleme aslinda bir grup tarafindan yaratildi ama sifreye dönüstürülmesi Blaise de Vigenere tarafindan yapildi.
Yer degistirme islemini tek bir alfabe ile yapmak yerine 26 alfabe ile sifrelemeyi olusturdu. Eger bir satir kullanarak(üstte örnegi mevcut) yapilsaydi Sezar Sifrelemesinden hiçbir farki kalmazdi. Ama bu sekilde yapilarak kendine has bir yöntemi olustu.

Sifrelenecek her harf için farkli bir satir kullanilir. Bir örnek yapalim;
Metin : Cyber
Key : cw
Sifrelenmis metin : ETDAT
->Metindeki harfler ile key’de ki harflerin kesisimini aliyoruz.
Aktarim & Yerdegistirme(Transposition) Sifreleme
Sifreleme tekniginin baska bir sekli, bir aktarim sifresi olarak bilinir. Harfler bozulmadan kalir, ancak basitçe yeniden konumlandirilir. Bu sifreleme genelde anagram olarak adlandirilir.
Cyberwarrior -> ycroirrawreb
Bu tür sifreleri kirmak kolaydir!
Sarmal Sifrelemesi(Spartan)
Muhtemelen aktarim sifresinin bilinen en eski uygulamalarindan biri Sarmal Sifrelemesi’dir.
Antik Yunanistan’da Spartali ordu komutanlari bir aygit olan Scytale’yi (yaklasik 475’de) kurdular. Bunu gizli mesajlar göndererek iletisim saglamak amaciyla kullanacaklardi.
Scytale ne diye merak etmis olabilirsiniz. Scytale, ahsap bir tahta etrafina parsömen sarilmasidir.
Mesaj yazilip sarmalanir ve mesaji tasiyacak kisi mesaji komutana götürür ve komutan metni okur. Buradaki sifreleme ne mi diyorsunuz? Metnin yazildigi parsömenin uzunlugu ashap çubuk ile aynidir. Eger yolda parsömen düsman eline geçer ise dogru ahsap(uzunluk bakimindan)’i bulmadan mesaji okuyamaz.
Komutan ahsap’in uzunlugunu bildiginden parsömeni sarmalayarak mesaji okur.

Cardano’nun Izgarasi (Cardano’s Grille)
Italyan Girolamo Cardano isimli adamin olusturdugu bir sifreleme yöntemidir.

Bu sekilde kelime ve harflerden olusan bir tablo olusturulur ve mesaj içine gizlenir.
Bu mesaji bulup okuyabilmek için dogru stratejiyi bilip geri kalanlari karalamali , kesmeli ya da uygun bir sekil ile birlestirmelisiniz.

Bu sekilde dogru sekli üstüne koydugunuzda birkaç harf kalacaktir , bu harfleri de anagram olarak düsünüp mesaja ulasabilirsiniz.
Kalan harflere bakalim : C B Y E R W R I A O R R
Mesajimiz : CyberWARRIOR
Görünmez Mürekkep
Gizli mürekkep gerçekten eski bir tarihe dayanir. Savas dönemlerinde askerler ve karsi devletteki istihbaratçilarin haberlesmesi ve haberlesirken mesajin gizliligini korumasi için gelistirilmistir. Bu mürekkep meseden ya da kaktüsten elde edilebilir. Mesaj bu mürekkepler ile yazilir ve karsi tarafa gönderilir. Karsi tarafinda bu mesaji okuyabilmesi için birkaç kimyasala ihtiyaci vardir ki biz isin kimya boyutuna girmeyecegiz. Bu kimyasallari mesajin üzerine döküp okuyabilir.