Raid kullanmak için pek çok sebeb vardir. Bunlardan bazilari birden çok diski daha buyuk tek bir disk gibi kullanmak, performansi artirmak, güvenirligi artirmak.
Özellikleri
--------------------------------------------------------------------------------
Raid pek cok block device ile çalisabilir. IDE, SCSI disklerle veya her iki çesitin karisik kuruldugu bir sistemle kullanabilirsiniz. Disklerinizin ve bus\\\’in hizli olmasi tercih etmelisiniz. Ayrica bus\\\’in performansini iyi kullanmak için uygun sayida disk kullanmak da gerekli. UW-SCSI busin üzerine 14 tane UW disk takmak performansinizi düsürecektir. Benzer sekilde ayni IDE bus üzerinde master ve slave diskleri bir arada kullanmak performansi inanilmaz seviyede düsürmektedir. IDE bus için en iyisi her bus\\\’a tek disk takmaktir. Ayrica raid\\\’in dosya sisteminden farkli bir katmanda oldugu için üzerine istediginiz dosya sistemini kurabilirsiniz.
Terimler
--------------------------------------------------------------------------------
Bu dokümanda geçen raid terimi \"Linux Software Raid\" anlaminda kullanilmistir. Bu döküman içerigi \"Hardware Raid\" ile karistirilmamalidir. Dokümanin içerisinde disk sayisi S harfi ile diskin boyutu ise B harfiyle kisaltilmistir.
Linear Mode
--------------------------------------------------------------------------------
-Iki yada daha fazla disk tek bir parça olarak birlestirilir. Diskler birbirinin ardisira eklenmis gibi calisirlar yani ilk önce birinci kisim dolacak ardindan ondan sonra gelen ve sirayla digerleri. Bu kurulumda disklerin esit olmasi da gerekmez.
- Bu tür kurulumda güvenirlik (redundancy) yoktur. Eger bir diskinizi çuvallarsa (crash) büyük ihtimalle tüm bilgilerinizi kaybedersiniz. (Eger sansli iseniz bir miktar bilgi kurtarmaniz olasi.)
- Okuma ve yazma performansi kullanim yogunluguna baglidir. Ayni anda birinci ve ikinci kisimlardaki dosyalara ulasma istegi oldugu takdir performans kazanci görülebilir.
Raid 0
--------------------------------------------------------------------------------
-Bu mod ayni zamanda seritli (stripe) olarak da bilinir. Linear kuruluma benzer önemli farki okuma ve yazmanin paralel halde olmasidir. Bu nedenle birlestirilecek diskler (bölümlemeler ) yaklasik ayni boyutta olmalidir. Tüm islemler paralel gerçekles- tiginden hepsi ayni anda dolar.
- Bu kurulum tipinde de güveninirlik yoktur. Üstelik bir diskin çuvallamasi durumunda bilgilerin disklere seritler halinde yazilmasindan dolayi hiç bir sekilde geriye kalan disklerden bilgi kurtarmak mumkun olmayacaktir.
- Tum okumalar ve yazmalar tum diskler üzerinde paralel yürüdügünden performans yüksektir. Genelde raid 0 performans amaçlandiginda kullanilir. Eger bus ve diskler yeterince iyiyse S * P MB/sec yakin performans elde edilir.
Raid 1
--------------------------------------------------------------------------------
- Güvenirlik ilk olarak bu modda baslar. Raid-1 iki yada daha fazla diskle ve istenirse yedek disklerle kullanilabilir. Bu kurulumun esprisi disklerdeki bilginin diger disklerde yansilanmasidir (mirror) . Disklerin boyutlarinin mümkün oldugunca esit oldugu bu kurulumda raid device\\\’in boyu en küçük disk kadar olcaktir.
- Eger N-1 sayida disk iptal edildiginde (çikarilma veya bozulma) , tüm bilgiler ayni sekilde erisilebilir durumda olacaktir. Eger yedek diskler bulunuyorsa ve eger sistem çalisabilir durumda ise ( bir crash\\\’den sonra SCSI yada IDE bus çalisir durumda ise kilitlenmemisse) yansinin yeniden olusturulmasi aninda baslar.
- Okuma performansi S * P kadar çikabilir, yazma ise daha düsüktür. Okuma paralel olarak bir kaç diskten yapilabilirken, yazma sirasinda disk sayisi kadar tekrarlama yapilmaktadir.
Raid 4
--------------------------------------------------------------------------------
- Bu cok sik kullanilan bir kurulum degildir. Üç yada daha fazla diskle yapilir. Disklerin tümden yansilanmasi yerine, bir disk üzerinde eslik bilgisi (parity information) tutulur, geri kalan kismi raid 0 gibidir. Bir disk eslik için ayrildigindan raid\\\’in boyutu (S -1 ) * K ( K = en Küçük diskin boyutu) kadar olacaktir ve en uygunu yakin boyutta diskler kullanmaktir.
- Eger bir disk çuvallarsa eslik bilgisi yeniden olusturulmasini saglar. Eger iki disk göçerse tüm bilgi gider.
- Bu kurulumun pek fazla kullanilmamasinin sebebi eslik bilgisinin tek bir diskte bulunmasi ve her yazim sirasinda güncellenmesinin performans darbogazi olusturmasi. Eger yavas diskleriniz ve bir de çok hizli diskiniz varsa kullanabilirsiniz.
Raid 5
--------------------------------------------------------------------------------
- Bu belki de en kullanisli raid seviyesidir. Pek çok diski, bir tane seklinde kullanmak ve bu sirada güvenirligi muhafaza etmek için uygun bir moddur. Raid-5 3 veya daha fazla diskle ve yedek disklerle kullanilabilir. Olusan raid-5 device\\\’in boyutu tipki raid-4\\\’ki gibi (S -1)* K kadar olacaktir. Raid 4 ile Raid 5 arasindaki önemli fark eslik bilgisinin Raid 5 de diskler arasinda uygun olarak dagitilmasidir.
- Eger disklerden biri çuvallarsa tüm bilgi kurtarilir olacaktir. Eger yedek diskler varsa yeniden yapilanma (reconstruction) derhal basliyacaktir. Eger iki diskin basina gelirse kurtarma sansi yoktur.
- Performans hem okuma hem de yazma olarak artmasi beklenir. Ne kadar oldugu ayrica CPU ve Bus\\\’a çok baglidir.
Genel Ayarlar Raid Kurulumu!
--------------------------------------------------------------------------------
Raid kurarken asagidakilere ihtiyaciniz olacak.
2.2.x serisinde yada en son 2.0.x kernel
Güncel RAID yamasi
Raid Araçlari
Sabir, kafeinli içecekler, tekrar okumlar, liste takipleri, listeye sorular.
Tum gereken yazilimlar ftp://ftp.fi.kernel.org/pub/linux altinda bulunur (ama siz önce yakindaki bir yansiya bakin) . Raid Araçlari ve yamalar daemons/raid/alpha altindadir. Kerneller kernel altdizininde bulunur.
Ilk olarak çekirdegi uygun yamayla yamayin ve RAID destegiyle birlikte derleyip kurun. (Bu kisimlarda sorun yasarsaniz once referanslarda verilen listenin archivelerini karistirin, eger çözüm bulamazsaniz listeye sorun. En iyisi bu islere soyunurken listeye üye olmaktir. Bir süre izlemek epey fikir sahibi olmanizi saglar. Hangi çekirdegi neden tercih etmeniz gerektigi gibi tecrübe gerektiren bilgilere de ulasmis olursunuz)
Daha sonra Raid Araclari (raidtools) paketini kurun. Eger reboot ederseniz, açildiktan sonra /proc/mdstat diye bir dosyanizin olmasi lazim. Bundan sonra en yakin arkasiniz o dosya olacak. Içerigini
cat /proc/mdstat
diyerek bir görün. Çiktisi hangi raid seviyelerinin oldugunu gösterecektir.
Raidde kullanacagiz disk bölümlemelerini yaratin.
