VoIP - Voice over IP ( Internet Protocol )

Bilgisayar aglari ve ag bilesenlerindeki teknolojik gelisim son yillarda noktalar arasi veri haberlesme hizlari ile paralel bir gelisim süreci içerisine girmistir. Bu gelismelere paralel olarak mevcut ag altyapilari üzerine eklenen yeni teknolojiler, gelistirilen yeni protokoller ve teknikler ile birlikte bilgisayar aglari sadece bilgisayarlar için veri haberlesmesi alaninda degil, baska alanlarda da hizmet vermeye baslamislardir.

Bunlardan en etkileyici olani ise VoIP olarak karsimiza çikmaktadir. Aslinda VoIP genel olarak mevcut telefon sebekesi ag mimarisi üzerinde yapilan gelistirme çalismalari sonucunda ortaya çikan bir teknolojidir. Önceki zamanlarda anahtar devreli telefon sistemleri üzerinde ses haberlesmesi saglarken günümüzde artik telekominikasyon sirketleri paket devreli sistemler üzerine geçerek IP tabanli altyapilara dönmeye baslamislardir.

Telefon sebekelerinde kullanilan SS7 sinyallesmesi ag yapisi, IP tabanli aglar olarak çok daha düsük maliyetli sistemlere dönüsmüs ve bunlar üzerinden ses aktarimi gerçeklesmistir. Bu degisim süreci kullanicilara analog hatlardan digital hatlara geçis olarak yansimis ve gerek ses kalitesi olsun gerek baglanti süreleri olsun pekçok gelismeyi beraberinde getirmistir.

VoIP telekom alaninda gerçeklesen gelismeleri takiben bilgisayar aglari üzerine gelistirilen sikistirma protokolleri ve ekipmanlar ile hayatimiza girmeye baslamistir.

Kisa bir tanim yapmak gerekirse VoIP internet veya data hatlari üzerinden ses aktarimi olarak açiklanabilir.

Bu gibi bir durumda insanlarin aklina gelebilecek en temel sorulardan birisi, mevcut telefon altyapisi ile zaten konusmalarimi yapabiliyorum, neden VoIP ?

Cevap aslinda çok basittir. Maliyet...
Belirli bant genisligine sahip data hatlari için ödenen ücret sabittir. Bu hatlar üzerinden VoIP ekipmanlari ve protokolleri kullanilarak istenilen miktarda telefon görüsmesi yapilabilir. Bu durumda sabit bir ücret ve kurulum maliyetleri ile telefon hatlarindan yapacaginiz görüsmenin kalitesine çok yakin ( kimi zaman farkedilmeyen ) bir kalitede çok daha ucuza telefon görüsmesi yapma imkani bulabilirsiniz.


Gelelim VoIP bilesenlerine..

Aslinda bu yazida amacim detayli olarak VoIP teknolojilerini anlatmak degil. Nitekim VoIP sadece 1 makale ile anlatilabilecek bir konuda degil, tabii 2000 sayfalik bir makale yazmadigim sürece. Bu yazida temel olarak VoIP’in ne oldugu, kullanim alanlari, ne gibi farkli sekillerde kurulum yapilabilecegi ile ilgili örnekler ve açiklamalar yapmak.


VoIP’in data hatlari üzerinden ses aktarimi oldugu açiklamasini takiben bazi bilgiler vermenin yerinde olacagi kanisindayim.

VoIP sadece data hatlari ve data transferi için gerekli olan ekipmanlar ile yapilamaz ( tabii soft çözümler vardir fakat gerek kalite olarak gerek kontrol olarak sikinti yaratabilir )
Ciddi anlamda VoIP yapabilmek için gerekli olan ekipmanlari ve yazilimlari saglamaniz gerekmektedir. Ben örnekler vermek suretiyle en basitinden komplex yapilara dogru hafif olarak deginmek istiyorum.

Soft Çözümler

Soft çözümler herhangi bir donanim kurulumu gerektirmeden sadece PC’lere kurulabilen yazilimlar aracigi ile yapilan ses haberlesmesidir. Yaygin olarak SJPhone gibi yazilimlar ile bilgisayar kaynaklari kullanilarak, karsilikli iki ip arasinda kullanilabilir. Bu yazilimlar gerektigi takdirde VoIP donanimlarini simule eden diger yazilimlar ile desteklenerek ek özellikler kazanabilir.

En ucuz çözümdür, gerekli bant genisliginde rahat konusma imkani saglar fakat üzerine kurulu oldugu PC için sadece ses karti ile ilgili bir takim yatirimlar isteyebilir.

Iki nokta arasi Hard Çözümler

Bu kisimda sisteme eklenecek olan ekipmanlar ile iki nokta arasindaki data hatti kullanilarak yapilabilecek VoIP için açiklama yapacagim.

Bu gibi case’ler için çok farkli çözümler önerilebilir, desteklendigi takdirde, PBX santrallere yapilabilecek olan eklentiler ile dahili hatlardan 2 ofis arasinda VoIP kullanmak, Voice Gateway kullanarak belirli telefonlar üzerinden iki nokta arasinda ses haberlesmesi kullanmak. Birkaç farkli ürün kullanarak masalara konulacak olan Cisco Phone benzeri ürünler ile farkli noktalar arasinda SIP protokolü ile haberlesmek vs. gibi çözümler gelistirilebilir. Bu çözümler 300 dolardan 30.000 dolara hatta daha üstüne kadar maliyetlere çikabilir. Ihtiyaçlariniza bagli olarak profesyonel yardim ile bu tarz sistemleri kurabilirsiniz.

Sehirler Arasi, Ülkeler Arasi Ses Trafigi

Bu gibi durumlarda evlerinizdeki telefonlardan veya yine sisteminize yapilacak eklentiler ile dahili telefonlariniz üzerinden sehirler arasi veya ülkeler arasi görüsmeler yapabilirsiniz. Burada maliyetler %90 oraninda normal telefon hatlarina kiyasla düsüs göstermektedir. Kalitedeki düsüs dogal olarak yapacaginiz yatirim ve kullandiginiz bant genisligi ile orantilidir.

Sehiriçi telefon sebekesi kullanilarak yurtdisi aramalari ile ilgili olarak verilebilecek en iyi isim Hybrid Mimarilerdir, burada telekom telefon sebekesi üzerinden aranacak bir telefon numarasi ile kullanici VoIP sistemine alinir ve bu sistem içerisinden istedigi noktaya arama yapabilir. Bu sistemler çok ciddi yatirim ve bilgi isteyen sistemlerdir. 3rd party sirketler tarafindan belirli bir ücret karsiliginda verilen hizmetlerdir ve karsiliginda ihtiyaçlariniz oraninda telefon maliyetlerinizi %70-80 oraninda düsürebilecek sistemlerdir.

Bu makale kapsaminda Hybrid Sistemler ile ilgili fazla detay vermek istemiyorum, bunun nedeni ciddi anlamda komplex yapilara sahip sistemler olmasi, gerek soft açidan gerek donanimsal açidan milyon dolarlik kurulum maliyetledine, ciddi know-how’a sahip olunmasi gereken sistemler olmasi ve ayni isi yapabilmek için kullanilabilecek farkli teknolojilerin ve ekipmanlarin yelpazesinin inanilmayacak kadar genis olmasindan dolayi çok fazla teknik bilginin verilmesini gerektiren bir konu olmasi sikinti yaratabilir.

Kezaa bu tip sistemlerde is artik bilgisayar aglari ile telekom aglarinin iç içe çalismasini gerektiren, veri haberlesme yöntemleri konusunda derin çalismalar gerektiren, 1000’lerce farkli ekipman ve yazilim arasindan ihtiyaçlari en iyi karsilayacak olan ekipman ve yazilimlarin seçiminde hata affetmeyen bir sistem olarak karsimiza çikmakta.

Bu makalede Hybrid sistemlere giris yapmaktan çekinmemin bir diger nedeni ise, verilebilecek yanlis bir bilgide, bilgiyi kullanan için geri dönüsü olmayan bir takim maliyetlerin ortaya çikabilmesidir.

Farkli tipte ekipmanlarin farkli yapilarda farkli görevlerinin olmasi, bu tip bir yapinin tanimini da çok daha zor bir hale getirmektedir.


Genel olarak toplamak gerekirse, VoIP pekçok farkli yol ile kullanilabilecek bir teknolojidir. NGN olarak tabir edilen, Next Generation Networks kapsaminda vazgeçilmez bir bilesen olarak karsimiza çikmakta ver geçen gün yeni kullanim alanlari, yeni teknolojiler, yeni ekipmanlar bu pazarda yerini almaktadir.

Diger bir konu ise VoIP ile ilgili olarak ülkemizdeki kanuni uygulamalarin dikkatli bir sekilde incelenmesi gerekliligidir. Telekom’un tekel kapsaminda oldugu dönemlerden kalan yasalarin ileride bu tarz sistemleri uygulamak isteyen sistem yöneticilerinin baslarini belaya sokmamasi için dikkatli incelenmesi ve yapilabilecek kanuna aykiri uygulamalardan kaçinilmasi siddetle tavsiye edilir.

SeLametLe
by spaNky//The CtX